Böbrek yetmezliği nedeniyle diyaliz tedavisi gören hastaları doğrudan ilgilendiren yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Sağlık Bakanlığının hazırladığı Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, bugün (13 Kasım 2026) 33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yönetmelikle diyalize yeni başlayan her hastanın en geç üç ay içinde böbrek nakli konusunda bilgilendirilmek üzere en yakın kamu nakil merkezine gönderilmesi zorunlu hâle geldi. Hastalar aylık muayenelerini tedavi gördükleri merkez dışında da yaptırabilecek, tatil diyalizi dönemi ise mayıs başından kasım sonuna kadar uzatıldı. Merkezlerin cihaz üst sınırı da 80 olarak belirlendi.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Sağlık Bakanlığının Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmeliği Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi; 2019 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
- Kim? Diyaliz tedavisi gören hastalar, kamu ve özel diyaliz merkezleri ile üniteleri, nefroloji uzmanları, sertifikalı hekim ve hemşireler, organ nakli merkezleri.
- Nerede? Türkiye genelindeki tüm kamu, üniversite ve özel diyaliz merkezleri ile üniteleri.
- Ne zaman? 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
- Nasıl? Yönetmelik; merkezlerin planlanması, açılması, cihaz kapasitesi, personel, hasta bilgilendirme, böbrek nakli yönlendirmesi, tatil diyalizi ve denetim kurallarını baştan düzenliyor.
- Neden önemli? Yeni kurallar, hastaların böbrek nakline daha erken yönlendirilmesini, evde uygulanabilen diyaliz yöntemlerinin yaygınlaşmasını ve tatil ile seyahat dönemlerinde tedaviye erişimin kolaylaşmasını hedefliyor.
Böbrek nakli bilgilendirmesi artık zorunlu
Yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri organ nakli merkezleriyle ilişkiyi düzenleyen hüküm. Buna göre diyaliz merkezi ya da ünitesi, programlı olarak diyalize ilk kez aldığı her yeni hastayı, diyalize başladıktan sonraki en geç üç ay içinde böbrek nakli açısından değerlendirilmek üzere en yakın kamuya ait organ nakli merkezine başvurması için bilgilendirip yönlendirmekle yükümlü. Organ nakli merkezleri de nakle uygun hastaları ulusal bekleme listesine kaydettirmek zorunda.
Nakil merkezinde yetkili kişi, hastaya nakil süreci, uygunluk şartları, canlı ve kadavra vericiden nakil seçenekleri ile naklin yararları ve riskleri hakkında sözlü ve yazılı bilgi verecek. Hasta ve yetkili tarafından imzalanan bilgilendirme formu hasta dosyasına konacak ve Bakanlığın dijital kayıt sistemine yüklenecek. Yönetmeliğin geçiş hükmüne göre, yönetmelik yayımlanmadan önce tanı almış diyaliz hastaları için de bu işlemler bir yıl içinde tamamlanacak.
Periton diyalizi önceliklendiriliyor
Yeni düzenleme, hastanın kendi evinde karın zarı (periton) aracılığıyla uygulanabilen periton diyalizinin daha fazla kullanılmasının önünü açıyor. Hasta raporlarında artık hastanın haftada kaç kez ve ne süreyle hemodiyalize gireceğinin yanı sıra, periton diyalizi uygulanmayacaksa bunun gerekçesinin de yazılması gerekiyor. Bu şart, yönetmelik yayımlanmadan önce tanı almış hastaların raporlarında aranmayacak. Periton diyalizi uygulamaları ayrıca merkezlerin planlama kısıtlarından muaf tutuldu.
Ev hemodiyalizi uygulaması da yönetmelikte yer alıyor. Müdürlükten izin alan merkezler, hastanın talebi ve yazılı onayıyla, tıbbi kontrollerini de yapmak kaydıyla hastanın evinde diyaliz uygulayabilecek; bu uygulamada her hastaya bir cihaz tahsis edilecek. İzinli merkezlerde, hastanın talebiyle ve yedi saatten az olmamak üzere merkezde uzun süreli diyaliz de yapılabilecek.
Aylık muayene başka merkezde de yapılabilecek
Diyaliz tedavisi gören her hasta ayda en az bir kez nefroloji uzmanı, diyaliz sertifikalı uzman hekim ya da bunların bulunmadığı illerde uzman hekim tarafından muayene edilecek ve diyaliz reçetesi yazılacak. Yeni yönetmelikle hasta, bu aylık muayenesini tedavi gördüğü merkez dışında da yaptırabilecek. Düzenlenen reçete doğrultusunda tedavi, hastanın kayıtlı olduğu merkez ya da ünite tarafından yapılacak. Merkezde tedavi gören 18 yaşından küçük hasta sayısı 10'u aşarsa bu hastaların değerlendirmesini çocuk nefroloji uzmanı veya sertifikalı çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı yapacak.
Tatil diyalizi mayıstan kasım sonuna uzadı
Yaz aylarında memleketine ya da tatile giden hastaların başka illerde tedaviye erişimini sağlayan tatil diyalizi düzenlemesi de genişledi. Merkez ve üniteler, su sistemi kapasiteleri yeterli olduğu sürece mayıs ayından başlayarak kasım ayı sonuna kadar cihaz artırabilecek. Anadolu Ajansının aktardığına göre önceki uygulamada bu dönem haziran-ekim aylarını kapsıyordu. Cihaz artıran merkezler personel şartlarına uymak ve il sağlık müdürlüğüne bildirim yapmak zorunda olacak. Tatil diyalizi kapsamındaki iller Bakanlık tarafından belirlenip internet sitesinde duyurulacak.
Cihaz sınırı 80, planlama doluluk oranına bağlı
Yönetmeliğe göre faaliyetteki merkezlerde cihaz artırımı ve yeni merkez açılması, Bakanlığın her yıl ilan edeceği planlama metnine göre yapılacak. Bir bölgedeki hedef doluluk oranı (cihaz başına düşen hasta sayısı) dört veya üzerindeyse cihaz artırımı planlanacak; bir merkez bir seferde en fazla beş cihaz ekleyebilecek ve toplamda 80 cihaza kadar çıkabilecek. 80'in üzerinde cihazı olan merkezlere artırım izni verilmeyecek. AA, önceki düzenlemede bu sınırın 60 cihaz olduğunu aktardı. Doluluk oranı beş ve üzerindeyse önce cihaz artırımı, ihtiyaç karşılanmazsa yeni merkez planlanacak; oran beşin altındaysa yeni merkez açılmasına izin verilmeyecek. Üç yıl boyunca hasta/cihaz oranı üçün altında kalan merkezlerin cihaz sayısı ise Bakanlıkça azaltılabilecek.
Yönetmelik ikinci el cihazlar için de sınır koyuyor: merkezler on yaşını geçmemiş ikinci el cihaz temin edebilecek. Merkezler, yalnızca kendilerinde tedavi gören hastaların diyaliz öncesi merkeze gelişini ve diyaliz sonrası evine dönüşünü sağlamakla da yükümlü olacak; bunun için kendi taşıma hizmetlerini kurabilecek ya da hizmet satın alabilecek.
Mevcut merkezler ne olacak?
Yeni yönetmelikle 1 Mart 2019 tarihli ve 30701 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan eski Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Geçici maddeye göre yönetmelik yayımlanmadan önce ruhsat almış merkezler mevcut halleriyle çalışmaya devam edecek. Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütecek.
Diyaliz hastalarının ve yakınlarının, nakil yönlendirmesi, aylık muayene ve tatil diyalizi gibi konularda tedavi gördükleri merkezden ve il sağlık müdürlüklerinden bilgi alması öneriliyor. Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır; tedavinizle ilgili her türlü karar için mutlaka hekiminize danışın.
Sık sorulan sorular
Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?
Yönetmelik 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi.
Diyalize yeni başlayan hastalar böbrek nakli için ne zaman yönlendirilecek?
Diyalize ilk kez alınan her hasta, tedaviye başladıktan sonra en geç üç ay içinde en yakın kamu organ nakli merkezine bilgilendirme ve değerlendirme için yönlendirilecek. Daha önce tanı almış hastalar için bu işlem bir yıl içinde yapılacak.
Aylık diyaliz muayenesi başka yerde yapılabilir mi?
Evet. Hasta aylık muayenesini tedavi gördüğü merkez dışında da yaptırabilir; yazılan reçeteye göre tedavisi kayıtlı olduğu merkezde sürer.
Tatil diyalizi hangi ayları kapsıyor?
Merkezler mayıs ayı başından kasım ayı sonuna kadar tatil diyalizi için cihaz artırabilecek. Kapsamdaki iller Sağlık Bakanlığının internet sitesinde duyurulacak.
Bir diyaliz merkezinde en fazla kaç cihaz olabilir?
Cihaz artırımı en fazla 80 cihaza kadar yapılabilir; 80'in üzerinde cihazı olan merkezlere artırım izni verilmez.
Mevcut diyaliz merkezlerinin ruhsatı geçerli mi?
Evet. Yönetmelik yayımlanmadan önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut halleriyle çalışmaya devam eder.
Kaynaklar
- Resmî Gazete: Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik (13 Kasım 2026, sayı 33429)
- Resmî Gazete: 13 Kasım 2026 tarihli sayı fihristi
- Anadolu Ajansı: Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandı (13 Kasım 2026)
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (Public domain).




