Gençler arasında “puff” adıyla bilinen tek kullanımlık elektronik sigaralar, renkli tasarımları ve meyve aromalarıyla çoğu zaman “zararsız bir buhar” gibi algılanıyor. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Uğur Nadir Karakulak, Anadolu Ajansı'na (AA) 21 Ekim 2026'da yaptığı açıklamada bu algının gerçeği yansıtmadığını vurguladı. Karakulak'a göre elektronik sigaranın kalp ve damar sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri kullanımdan hemen sonra başlayabiliyor; kalp hastalığı olanlar ise çok daha büyük risk altında bulunuyor.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Hacettepe Üniversitesi'nden bir kardiyoloji uzmanı, elektronik sigaranın kalp ritmi, tansiyon ve damar sağlığı üzerindeki etkilerinin kullanımın hemen ardından başlayabileceği uyarısında bulundu.
- Kim? Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Uğur Nadir Karakulak.
- Nerede? Açıklama Ankara'da Anadolu Ajansı muhabirine yapıldı.
- Ne zaman? 21 Ekim 2026.
- Nasıl? Karakulak, nikotin ve aerosoldeki kimyasalların kalbe ve damarlara etkisini, kalp krizi ve ritim bozukluğu mekanizmaları üzerinden anlattı.
- Neden önemli? Özellikle gençlerde yaygınlaşan “puff” tipi cihazlar, güvenli bir alternatif gibi algılanıyor; uzman bu algının yanlış olduğunu vurguluyor.
“Su buharı” değil, nikotin ve kimyasal içeren aerosol
Elektronik sigaralar, içindeki sıvıyı ısıtarak kullanıcının soluduğu bir aerosol üretiyor. Karakulak, bu bulutun yalnızca su buharından oluşmadığını; içinde nikotin, çeşitli kimyasallar ve zararlı partiküller bulunduğunu hatırlatıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de elektronik sigaralarla ilgili soru-cevap sayfasında bu ürünlerin “zararlı ve güvenli olmadığını”, emisyonlarının hem kullanıcıyı hem de çevredekileri etkileyebilecek toksik maddeler içerdiğini belirtiyor.
Uzmanın anlattığına göre nikotin, vücutta stres hormonlarını artırıyor. Bunun sonucunda kalp atışı hızlanıyor, tansiyon yükseliyor ve damarlar daralıyor. Kısacası kalbin iş yükü artıyor. Aerosoldeki bazı maddeler ise damarların iç yüzeyini döşeyen endotel hücrelerinin işlevini bozabiliyor. Karakulak, bu bozulmanın uzun vadede damar sertliğine katkıda bulunabileceğine dikkat çekiyor.
Kalp krizi nasıl tetiklenebilir?
Karakulak'ın açıklamalarındaki en çarpıcı nokta, riskin yıllar sonra değil, kullanım sırasında da ortaya çıkabilmesi. Uzman, “Elektronik sigara kullanımı sırasında veya hemen sonrasında kalp krizi gelişmesi tıbben mümkündür” diyor. Bunun nedeni, nikotinin kalp hızını ve tansiyonu yükselterek kalbin oksijen ihtiyacını artırırken kalbe giden oksijenli kan akışını azaltabilmesi.
Karakulak iki olası mekanizmayı öne çıkarıyor:
- Koroner spazm: Kalbi besleyen damarların ani ve geçici olarak kasılması.
- Pıhtı oluşumu: Damar içinde hızla oluşan bir pıhtının kritik bir damarı tıkaması.
Uzman, bazı deneysel ve küçük ölçekli çalışmalarda elektronik sigaranın kan pulcuklarının (trombosit) aktivitesini artırabildiğinin gösterildiğini ve bu etkilerin bir kısmının ilk dakikalarda ortaya çıkabildiğini aktarıyor. Bu nedenle kalp-damar hastalığı olan kişiler için bu ürünlerin güvenli bir seçenek olmadığını vurguluyor.
Gençler de risk altında mı?
Kalp krizi çoğu zaman ileri yaş ve ciddi damar tıkanıklığıyla ilişkilendirilse de Karakulak, sağlıklı gençlerde de görülebildiğini hatırlatıyor. Bilimsel yayınlarda elektronik sigara kullanan 20'li yaşlardaki bazı kişilerde ciddi damar tıkanıklığı ya da ani ritim bozukluğu vakaları bildirildiğini belirten uzman, bu örneklerin bireysel olgular olduğunu ve tek başına kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurmadığını da açıkça ifade ediyor. Uzun yıllar süren kullanımın sonuçlarının ise henüz tam olarak bilinmediğini ekliyor.
Ritim bozukluğu ve nikotin zehirlenmesi
“Elektronik sigaralar, özellikle içerdikleri nikotin nedeniyle kalbin elektriksel faaliyetlerini etkileyebilir” diyen Karakulak, nikotinin çarpıntıya ve ritim bozukluklarına zemin hazırlayabileceğini söylüyor. Bu etkinin kalp hastalığı, kalıtsal ritim bozukluğu ya da başka risk faktörleri olanlarda daha belirgin olabileceğini belirtiyor. Ventriküler taşikardi ve ventriküler fibrilasyon gibi ağır ritim bozuklukları ani kalp durmasına yol açabiliyor; ancak uzman, elektronik sigarayla bu tablolar arasında doğrudan nedensellik kuran klinik verilerin şu an için sınırlı olduğunun altını çiziyor.
Kısa sürede yoğun nikotin almak da ayrı bir tehlike. Karakulak'a göre bu durum kalp hızı ve tansiyonda ani artış, damarlarda ani daralma ve oksijen ihtiyacında hızlı yükselme anlamına geliyor; kalbin dengeleme mekanizmaları bu hıza yetişemeyebiliyor. Sonuç bulantı, baş dönmesi ve çarpıntı olabiliyor. Uzman, “Ani ve yüksek miktarda nikotin alımı nikotin zehirlenmesine neden olabilir” uyarısını yapıyor.
DSÖ: Aromalar ve pazarlama gençleri hedefliyor
DSÖ'nün verilerine göre elektronik sigaralar için en az 16 bin farklı aroma bulunuyor ve bu ürünler sosyal medya ile fenomenler aracılığıyla, zaman zaman çizgi film karakterleri ya da oyuncak benzeri tasarımlarla çocuklara pazarlanıyor. Örgüt, sigara içmeyen gençlerin elektronik sigara kullandıklarında ileride klasik sigaraya başlama olasılıklarının yaklaşık üç kat arttığını, nikotinin ergenlik dönemindeki beyin gelişimine de zarar verdiğini belirtiyor. DSÖ'ye göre yaklaşık 35 ülke bu ürünleri tamamen yasaklamış durumda; 88 ülkede ise asgari satın alma yaşı bulunmuyor.
Ailelere öneri: Açık iletişim
Karakulak, gençlik döneminde edinilen bu alışkanlığın hem bağımlılık hem de uzun vadeli kalp-damar riski taşıdığını yineliyor. Renkli tasarımları ve aromalarıyla dikkat çeken ürünlerin yüksek miktarda nikotin içerebileceğini, etkilerin belirti vermeden de gelişebileceğini hatırlatan uzman, ailelerin çocuklarıyla açık iletişim kurmasını ve “daha az zararlı” düşüncesiyle bu kullanımın hoş görülmemesini öneriyor.
Elektronik sigara kullanırken ya da sonrasında göğüs ağrısı, nefes darlığı, belirgin çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma hissi yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni araması ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.
Sık sorulan sorular
Elektronik sigara kalbe zarar verir mi?
Hacettepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Uğur Nadir Karakulak'a göre içerdiği nikotin kalp hızını ve tansiyonu artırıp damarları daraltıyor; aerosoldeki bazı maddeler de damar iç yüzeyine zarar verebiliyor.
Etkiler ne zaman başlıyor?
Uzmana göre olumsuz etkilerin bir kısmı kullanımın hemen ardından, ilk dakikalarda ortaya çıkabiliyor.
Elektronik sigara kullanırken kalp krizi geçirilebilir mi?
Karakulak, kullanım sırasında veya hemen sonrasında kalp krizi gelişmesinin tıbben mümkün olduğunu, kalp hastalarında riskin daha yüksek olduğunu söylüyor.
“Puff” sigaralar normal sigaraya göre güvenli mi?
Hayır. Hem uzman hem de Dünya Sağlık Örgütü bu ürünlerin güvenli bir alternatif olmadığını vurguluyor.
Nikotin zehirlenmesinin belirtileri neler?
Kısa sürede yoğun nikotin alımı bulantı, baş dönmesi ve çarpıntıya, ağır durumlarda nikotin zehirlenmesine yol açabiliyor.
Aileler ne yapmalı?
Uzman, ailelerin çocuklarıyla açık iletişim kurup riskleri anlatmasını ve “daha az zararlı” düşüncesiyle kullanımın hoş görülmemesini öneriyor.
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime danışın.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı: Elektronik sigaranın kalp ve damar sağlığına olumsuz etkileri kullanımdan hemen sonra başlayabiliyor
- Dünya Sağlık Örgütü: Tobacco: E-cigarettes (Soru-cevap)
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).
