İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75'ten yüzde 4'e yükseltti. Bankanın 5 Kasım 2026'da yayımladığı para politikası özeti ve toplantı tutanağına göre karar, Para Politikası Kurulu'nda (MPC) 8'e karşı 1 oyla alındı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre artış piyasa beklentileriyle uyumlu oldu. Bankanın resmî faiz geçmişine göre bu, politika faizinde Ağustos 2023'ten bu yana ilk artış.
Kurul, kararın arkasındaki temel gerekçe olarak Orta Doğu'daki çatışma nedeniyle yükselen enerji fiyatlarını ve bunun enflasyon üzerinde yarattığı baskıyı gösterdi. Banka, eylülde yüzde 3,5 olan tüketici enflasyonunun 2027'nin ortasında yaklaşık yüzde 5'e çıkmasını bekliyor.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? İngiltere Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4'e çıkardı.
- Kim? Banka Başkanı Andrew Bailey'nin başkanlık ettiği dokuz üyeli Para Politikası Kurulu; sekiz üye 25 baz puanlık artışı, Catherine L. Mann ise 50 baz puanlık artışı destekledi.
- Nerede? Birleşik Krallık, Londra.
- Ne zaman? Kurul toplantısı 4 Kasım 2026'da sona erdi; karar ve tutanak 5 Kasım 2026'da yayımlandı. Bir sonraki karar 17 Aralık 2026'da açıklanacak.
- Nasıl? Kurul, enerji kaynaklı enflasyon baskısının ve güçlü seyreden ekonomik verilerin faiz artışını gerektirdiğine hükmetti.
- Neden önemli? Faiz, Ağustos 2023'ten bu yana ilk kez artırıldı; banka, yüzde 3,5 olan enflasyonun 2027 ortasında yaklaşık yüzde 5'e çıkmasını bekliyor.
Enerji fiyatları neden belirleyici oldu?
Tutanağa göre Orta Doğu'daki çatışma dokuzuncu ayına girerken enerji fiyatları yükselmeye devam etti. Banka, 27 Ekim'e kadarki 15 iş gününde Brent petrol vadeli fiyatlarının varil başına ortalama 108 dolar, İngiltere doğal gaz vadeli fiyatlarının ise therm başına ortalama 216 peni olduğunu belirtti. Bu seviyeler, bankanın temmuz ayındaki Para Politikası Raporu'nda kullanılan değerlere göre sırasıyla yüzde 38 ve yüzde 81 daha yüksek.
Eylülde yüzde 3,5 olarak ölçülen tüketici fiyatları enflasyonuna enerjinin doğrudan katkısı yaklaşık 1 puan. Banka çalışanlarının projeksiyonuna göre manşet enflasyonun 2027'nin ilk çeyreğinde yaklaşık yüzde 4,5'e, ikinci çeyreğinde ise yaklaşık yüzde 5'e yükselmesi bekleniyor. Bu, bankanın yüzde 2'lik hedefinin iki katından fazla anlamına geliyor.
Kurul neden şimdi harekete geçti?
Tutanakta, ücret ve fiyat belirleme süreçlerinde ikinci tur etkilere, yani enerji kaynaklı fiyat artışlarının ücretlere ve diğer fiyatlara yayılmasına dair kanıtların “şimdilik sınırlı” olduğu vurgulandı. Ancak Kurul, bu tür etkilerin ortaya çıkma riskinin eylüldeki toplantıdan bu yana daha da arttığını ve bu riskin bir süre devam edebileceğini değerlendirdi. Hane halkı ve şirketlerin manşet enflasyonu yakından takip ettiği, birçok temel enflasyon göstergesinin artık düşmediği de tutanakta yer alan tespitler arasında.
Ekonomik faaliyetin beklenenden güçlü seyretmesi de kararı destekleyen etkenlerden biri oldu. Tutanağa göre son dönemde büyüme beklentileri aştı, işgücü piyasasındaki gevşeme ise duraksama eğiliminde. Kurul üyesi Megan Greene, temel ücret artışının yüzde 3,5 civarında “takılı kaldığını” ve bunun hedefle uyumlu düzeyin üzerinde olduğunu belirtti.
Tek muhalif oy: Daha sert artış önerisi
Kurulda karara karşı çıkan tek üye Catherine L. Mann oldu; ancak Mann artışa değil, artışın büyüklüğüne itiraz etti ve faizin 50 baz puan artırılarak yüzde 4,25'e çıkarılmasını önerdi. Mann, kendi projeksiyonunda enflasyonun 2027 ortasında yüzde 4,9'a ulaştığını, üstelik bu hesabın enerji fiyatlarında belirgin bir düşüş varsayımına dayandığını hatırlattı. Mann ayrıca İngiltere'de enflasyonun son beş yılda ortalama yüzde 4,7 ile hedefin üzerinde seyrettiğine dikkat çekerek, risk yönetimi ve güvenilirlik açısından 50 baz puanlık artışın “iyi politika” olacağını savundu.
Kararı destekleyen sekiz üye ise Andrew Bailey, Sarah Breeden, Swati Dhingra, Megan Greene, Clare Lombardelli, Huw Pill, Dave Ramsden ve Alan Taylor oldu.
Yeni bir artış döngüsü mü başlıyor?
Banka, ileriye dönük yönlendirmesinde para politikasının “önceden belirlenmiş bir patikada olmadığını” vurguladı. Kurul, tüketici enflasyonunun orta vadede yüzde 2 hedefine dönmesini sağlamak için politika faizini gerektiği şekilde ayarlayacağını bildirdi.
Kurul üyesi Alan Taylor ise kararın “bir faiz artırım döngüsünün başlangıcı olmadığını” belirterek adımı risk yönetimi amaçlı bir “sigorta artışı” olarak nitelendirdi. Bankanın piyasa katılımcıları anketinde ise medyan beklentinin faizin kasımda yüzde 4'e, şubatta da yüzde 4,25'e çıkması yönünde olduğu görülüyor.
Faiz son yıllarda nasıl seyretti?
İngiltere Merkez Bankası'nın resmî verilerine göre politika faizi 3 Ağustos 2023'te yüzde 5,25'e çıkarılmış, ardından Ağustos 2024'te başlayan indirimlerle kademeli olarak düşürülmüştü. Banka 2025 yılında şubat, mayıs, ağustos ve aralık aylarında faizi indirerek 18 Aralık 2025'te yüzde 3,75'e getirmişti. Faiz, 2026'da bu düzeyde sabit tutuldu; temmuz ve eylül toplantılarında da değişiklik yapılmadı. Kasım kararı, böylece Ağustos 2024'te başlayan indirim sürecinin ve 2026 boyunca süren sabit faiz döneminin ardından gelen ilk sıkılaştırma adımı oldu.
Neden önemli?
İngiltere Merkez Bankası, dünyanın en köklü ve en yakından izlenen merkez bankalarından biri. Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu yeniden yukarı taşıması, gelişmiş ekonomilerdeki merkez bankalarının faiz politikalarını yeniden gözden geçirmesine yol açabilecek bir gelişme olarak izleniyor. Kararın İngiltere'de konut kredisi, tüketici kredisi ve mevduat faizlerine nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki haftalarda netleşecek. Gözler şimdi bankanın 17 Aralık 2026'daki toplantısına çevrilmiş durumda.
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Sık sorulan sorular
İngiltere Merkez Bankası faizi kaç yaptı?
Politika faizi 25 baz puan artırılarak yüzde 3,75'ten yüzde 4'e çıkarıldı. Karar 5 Kasım 2026'da açıklandı.
Karar oy birliğiyle mi alındı?
Hayır. Para Politikası Kurulu kararı 8'e karşı 1 oyla aldı. Catherine L. Mann, faizin 50 baz puan artırılarak yüzde 4,25'e çıkarılmasını önerdi.
Faiz neden artırıldı?
Banka, Orta Doğu'daki çatışma nedeniyle yükselen enerji fiyatlarının enflasyon üzerinde baskı yarattığını, ekonomik faaliyetin beklenenden güçlü seyrettiğini ve ikinci tur etkilerin riskinin arttığını belirtti.
İngiltere'de enflasyon kaç?
Tüketici fiyatları enflasyonu eylülde yüzde 3,5 oldu. Banka, enflasyonun 2027 ortasında yaklaşık yüzde 5'e yükselmesini bekliyor; hedef yüzde 2.
Bu, son faiz artışından bu yana ilk adım mı?
Evet. Bankanın resmî verilerine göre politika faizi en son 3 Ağustos 2023'te artırılmıştı; sonraki değişikliklerin tamamı indirimdi.
Bir sonraki faiz kararı ne zaman?
İngiltere Merkez Bankası bir sonraki faiz kararını 17 Aralık 2026'da açıklayacak.
Kaynaklar
- Bank of England: Monetary Policy Summary and minutes, November 2026
- Bank of England: Official Bank Rate history
- Anadolu Ajansı: İngiltere Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4'e çıkardı (5 Kasım 2026)
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).
