İçeriğe geç

2026 Nobel Tıp Ödülü Optogenetiğin Öncülerine Verildi

2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, ışıkla kontrol edilen iyon kanallarını keşfeden ve optogenetik yöntemini geliştiren Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildi.

2026 Nobel Tıp Ödülü Optogenetiğin Öncülerine Verildi

2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü 5 Ekim'de açıklandı. Ödül, "ışıkla açılıp kapanan iyon kanalları ve optogenetiğe ilişkin keşifleri" nedeniyle üç bilim insanına ortaklaşa verildi.

Ödülü kazananlar

  • Karl Deisseroth: ABD'deki Stanford Üniversitesi
  • Peter Hegemann: Almanya'daki Berlin Humboldt Üniversitesi
  • Georg Nagel: Almanya'daki Würzburg Üniversitesi

Bir algden beyin araştırmalarına

Hegemann ve Nagel, tek hücreli bir yosunda ışığa duyarlı bir protein olan kanalrodopsini keşfetti. Deisseroth ise bu proteini sinir hücrelerinde çalışan, ışıkla kontrol edilen bir anahtara dönüştürdü. Ortaya çıkan yöntem, yani optogenetik, araştırmacıların seçtikleri hücreleri ışık vererek açıp kapatmasını sağlıyor.

Fikrin kökü daha eskiye uzanıyor: DNA'nın yapısını çözen bilim insanlarından Francis Crick, belirli hücrelerin ışıkla kontrol edilebileceği fikrini yıllar önce ortaya atmıştı. Uzun süre uzak bir hayal gibi görülen bu fikir, ışığa duyarlı yosunlar üzerindeki çalışmalarla gerçeğe dönüştü.

Neden bu kadar önemli?

Optogenetik, sinirbilimde devrim yarattı. Bilim insanları bu yöntemle yeme, sosyal davranış gibi işlevleri yöneten beyin devrelerini haritalayabiliyor. Yöntem Parkinson, epilepsi, depresyon, bağımlılık ve demans gibi rahatsızlıklarda hangi devrelerin bozulduğunu anlamaya yardımcı oluyor. Klinik araştırmalar, kalıtsal bir göz hastalığı olan retinitis pigmentosada görmenin kısmen geri kazandırılması gibi tedavi olasılıklarını da inceliyor.

Not: Optogenetiğe dayalı tedaviler büyük ölçüde araştırma aşamasındadır. Sağlığınla ilgili her konuda bir hekime danışmalısın.

Kaynaklar

Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0).

  • #nobel
  • #tıp
  • #bilim
  • #beyin
  • #optogenetik
WhatsAppX

İlgili İçerikler

Sağlık Bakanlığının 2027 Bütçesi Komisyondan Geçti: 8 Aşı Yerli Üretilecek, Anne Ölümleri 86'ya Geriledi
Gündem

Sağlık Bakanlığının 2027 Bütçesi Komisyondan Geçti: 8 Aşı Yerli Üretilecek, Anne Ölümleri 86'ya Geriledi

Sağlık Bakanı Memişoğlu, 2027 bütçesinin kabul edildiği TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 8 aşının yerli üretileceğini açıkladı; ASM, anne ölümü ve şehir hastanesi rakamlarını paylaştı.

KKTC 43 Yaşında: Lefkoşa'da 15 Kasım Törenleri, Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Temsil Ediyor
Gündem

KKTC 43 Yaşında: Lefkoşa'da 15 Kasım Törenleri, Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Temsil Ediyor

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruluşunun 43. yılını kutluyor. Lefkoşa'daki resmî törenlere Cevdet Yılmaz katılıyor; kutlamalar öğrenci korteji ve anma törenleriyle başladı.

Boşanmada Ev ve Araç Kimin Olacak? Avukat Ezgi Akdivit Lafcı Mal Paylaşımındaki Önemli Ayrıntılara Dikkat Çekti
Gündem

Boşanmada Ev ve Araç Kimin Olacak? Avukat Ezgi Akdivit Lafcı Mal Paylaşımındaki Önemli Ayrıntılara Dikkat Çekti

Boşanma sürecinde eşlerin en çok merak ettiği konuların başında ev, araç, banka hesapları ve evlilik boyunca edinilen diğer mal varlıklarının nasıl paylaşılacağı geliyor. Kayseri'de faaliyet gösteren Akdivit Hukuk Bürosu'nun kurucusu Avukat Ezgi Akdivit Lafcı, mal paylaşımında tapu sahibinden malın edinilme tarihine, güncel piyasa değerinden eşlerin katkılarına kadar birçok unsurun önem taşıdığını belirtiyor.

Üniversite Hastaneleri İçin Yeni Komite Kuruldu: Mali Durumu Bozulana Zorunlu İyileştirme, Başhekim Önerisi Komiteden
Gündem

Üniversite Hastaneleri İçin Yeni Komite Kuruldu: Mali Durumu Bozulana Zorunlu İyileştirme, Başhekim Önerisi Komiteden

Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesi Resmî Gazete'de yayımlanan kararla kuruldu. YÖK Başkanı başkanlığındaki komite döner sermayeyi izleyecek, başhekim önerecek.