Türkiye, eski Dışişleri Bakanı ve halen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri olarak görev yapan Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu'nu Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmen aday gösterdi. Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada adaylık başvurusuna ilişkin mektubu BM Genel Kurul Başkanlığına sunduklarını bildirdi. Başvuru, Güvenlik Konseyi'nin Antonio Guterres'in halefi için 7. ön oylamayı yaptığı günün hemen ardından geldi.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Türkiye, Feridun Sinirlioğlu'nu BM Genel Sekreterliği için aday gösterdi ve resmi başvuruyu yaptı.
- Kim? Başvuruyu Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız duyurdu; aday, halen AGİT Genel Sekreteri olan Feridun Sinirlioğlu.
- Nerede? New York'taki BM Genel Merkezi; mektup BM Genel Kurul Başkanlığına sunuldu.
- Ne zaman? Başvuru 31 Ekim 2026'nın ilk saatlerinde (TSİ) kamuoyuna duyuruldu.
- Nasıl? Adaylık mektubu, Sinirlioğlu'nun özgeçmişi ve vizyon belgesiyle birlikte Genel Kurul Başkanlığına iletildi.
- Neden önemli? Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta doluyor ve Güvenlik Konseyi'nde 7 ön oylamaya rağmen henüz mutabık kalınmış bir aday çıkmadı.
Büyükelçi Yıldız: Teamüle saygı nedeniyle bugüne kadar beklendi
Büyükelçi Ahmet Yıldız, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Sinirlioğlu'nun BM Genel Sekreterliği için gerekli vasıflarını, yeteneklerini, uluslararası alandaki tecrübelerini ve kendisine duyduğu güveni dikkate alarak aday gösterilmesini uygun bulduğunu söyledi.
Yıldız, Genel Sekreterlik yarışında şu ana kadar mutabık kalınan bir aday çıkmaması üzerine Türkiye'nin BM'nin işini kolaylaştırmak amacıyla Sinirlioğlu'nu aday gösterdiğini belirtti. Büyükelçi, bu seçimde adayın Latin Amerika ve Karayipler bölgesinden çıkması yönündeki teamüle saygı duyduklarını ve bu nedenle bugüne kadar beklediklerini vurguladı. Yıldız'ın aktardığına göre adaylık mektubunda Sinirlioğlu'nun özgeçmişine ve vizyon belgesine de yer verildi.
Feridun Sinirlioğlu kimdir?
Kıdemli bir diplomat olan Feridun Sinirlioğlu, Ağustos-Kasım 2015 arasında Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. 2016-2023 yıllarında Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi olarak New York'ta bulundu. Sinirlioğlu, halen Viyana merkezli Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) Genel Sekreteri olarak görevini sürdürüyor. Bu geçmiş, adayı BM sistemini içeriden tanıyan isimler arasına koyuyor.
Yarışta şu ana kadar yedi aday vardı
Sinirlioğlu'nun başvurusundan önce Guterres'in yerine geçmek için 7 aday yarışıyordu: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, adaylığı için görevinden izin alan BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 döneminde BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa, Guyana'nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett, 1980'lerde Uganda'nın BM Daimi Temsilcisi olan Olara Otunnu, Ekvadorlu siyasetçi ve diplomat Ivonne Baki ve son olarak yarışa katılan BAE'nin adayı Lana Nusseibeh. Eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall ise 20 Ekim'de yarıştan çekilmişti.
Güvenlik Konseyi'nde 7. ön oylama
BM Güvenlik Konseyi, Türkiye'nin başvurusundan kısa süre önce, 30 Ekim'de adaylar için 7. kez ön oylama (straw poll) yaptı. Konsey'in dönem başkanı Yunanistan'ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, sonuçların adayları gösteren ülkelerin daimi temsilcilerine ve Genel Kurul Başkanlığına iletileceğini, bir sonraki ön oylamanın tarihinin ise henüz belirlenmediğini söyledi. AA'nın diplomatik kaynaklara dayandırdığı ilk bilgilere göre bu turda Rebeca Grynspan 11 lehte ve 4 aleyhte oyla yine önde bitirdi; onu Rafael Grossi ve Carolyn Rodrigues Birkett izledi.
Ön oylamalar resmi olmayan bir süreç. Konsey üyeleri her aday için “lehte”, “aleyhte” ya da “çekimser” seçeneklerinden birini işaretliyor. Daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'nın veto yetkisi bulunduğu için, renk kodlu turlarda daimi üyelerden “aleyhte” oy alan adayların şansı azalıyor. Bu son turda, yarışa yeni bir aday katıldığı için renksiz oylamaya dönüldüğü belirtiliyor.
Seçim nasıl işliyor?
15 üyeli Güvenlik Konseyi'nin kapalı oturumlarında en az 9 “evet” oyu alan ve beş daimi üyenin vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulu'nun onayına sunuluyor. BM Şartı, Konsey'in birden fazla isim önermesini açıkça yasaklamasa da uzun süredir süren uygulama gereği Konsey'in tek bir aday üzerinde anlaşması bekleniyor. 193 üyeli Genel Kurul'da çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027'de beş yıllık görevine başlayacak. 2016'dan bu yana iki dönemdir görevde olan Portekizli Antonio Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona eriyor. Yeni Genel Sekreterin en geç aralıkta belli olması bekleniyor.
Sık sorulan sorular
Türkiye BM Genel Sekreterliği için kimi aday gösterdi?
Eski Dışişleri Bakanı ve halen AGİT Genel Sekreteri olan Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu'nu.
Başvuru nasıl yapıldı?
Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, adaylık mektubunu Sinirlioğlu'nun özgeçmişi ve vizyon belgesiyle birlikte BM Genel Kurul Başkanlığına sundu.
Türkiye neden şimdi başvurdu?
Yıldız'a göre yarışta mutabık kalınan bir aday çıkmadı; Türkiye, adayın Latin Amerika ve Karayipler'den çıkması yönündeki teamüle saygı nedeniyle bugüne kadar beklemişti.
Yeni Genel Sekreter nasıl seçilecek?
Güvenlik Konseyi'nde en az 9 evet oyu alan ve daimi üyelerin vetosuna takılmayan aday Genel Kurul'un onayına sunulur; Genel Kurul'da çoğunluğu alan aday seçilir.
Yeni Genel Sekreter ne zaman göreve başlayacak?
1 Ocak 2027'de, beş yıllık bir dönem için. Guterres'in görevi 31 Aralık'ta sona eriyor.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı: Türkiye, Feridun Sinirlioğlu'nu BM Genel Sekreterliği için aday gösterdi (31 Ekim 2026)
- Anadolu Ajansı: BM Güvenlik Konseyi, Guterres'in yerine önerilecek aday için 7. kez ön oylama yaptı (30 Ekim 2026)
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0).
