Türkiye'de bu yıl tarlada ve bahçede bereketli bir sezon bekleniyor. Anadolu Ajansının (AA) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanarak aktardığı Bitkisel Üretim 2. Tahmini, 2026 sonuçlarına göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin (yem bitkileri hariç) üretiminin 2025'e göre yüzde 17,3 artışla yaklaşık 78,6 milyon ton olması öngörülüyor. Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde beklenen artış ise çok daha çarpıcı: yüzde 60,8 artışla yaklaşık 31,5 milyon ton. Sebze üretiminde ise yüzde 0,8'lik sınırlı bir düşüşle yaklaşık 33 milyon ton bekleniyor. Buğdayda yüzde 37,9, arpada yüzde 66,7, kirazda ise yüzde 289,7'lik artış tahmini dikkat çekiyor.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? 2026 yılı bitkisel üretimine ilişkin ikinci tahmin açıklandı; tahıl ve meyve üretiminde güçlü artış, sebzede sınırlı düşüş öngörülüyor.
- Kim? Veriler Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) ait; AA ve Sabah başta olmak üzere basın kuruluşları sonuçları aktardı.
- Nerede? Türkiye geneli; tahıllar, sebzeler ile meyve, içecek ve baharat bitkileri.
- Ne zaman? 23 Ekim 2026; karşılaştırma 2025 yılı üretimiyle yapılıyor.
- Nasıl? Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 17,3, meyvelerde yüzde 60,8 artış; sebzede yüzde 0,8 düşüş tahmin ediliyor.
- Neden önemli? Rakamlar, 2025'te bitkisel üretimde yaşanan sert düşüşün ardından üretimin toparlandığına işaret ediyor; buğday, arpa, zeytin, fındık ve meyvede belirgin artış bekleniyor.
Buğday 24,8 milyon tona, arpa 10 milyon tona çıkıyor
Tahminlere göre tahıl üretimi bu yıl yüzde 30,9 artışla yaklaşık 44,8 milyon tona ulaşacak. Ana kalemlerde tablo şöyle: buğday üretiminin yüzde 37,9 artışla yaklaşık 24,8 milyon ton, arpa üretiminin yüzde 66,7 artışla yaklaşık 10 milyon ton olması bekleniyor. Çavdarda yüzde 21,5 artışla yaklaşık 247 bin ton, yulafta yüzde 3,9 artışla yaklaşık 298,7 bin ton üretim öngörülüyor. Tahıllar içinde düşüş beklenen tek önemli ürün mısır; mısır üretiminin yüzde 4,7 azalarak yaklaşık 8,1 milyon tona gerilemesi tahmin ediliyor.
Baklagillerde nohut üretiminin yaklaşık 525 bin ton, kuru fasulyenin yaklaşık 204,3 bin ton, kırmızı mercimeğin ise yaklaşık 368,6 bin ton olması bekleniyor. Diğer tarla ürünlerinde patates yüzde 3,1 düşüşle yaklaşık 6,2 milyon ton, soya fasulyesi yüzde 14,3 düşüşle yaklaşık 127,6 bin ton olarak tahmin edildi. Buna karşılık ayçiçeğinde yüzde 21,8 artışla yaklaşık 2,4 milyon ton, şeker pancarında ise yüzde 5,8 artışla yaklaşık 22 milyon ton üretim öngörülüyor.
Meyvede rekor artış oranları: Kiraz yüzde 289,7
Tahminin en dikkat çeken bölümü meyveler. 2025'e göre kiraz üretiminin yüzde 289,7, nektarin üretiminin yüzde 114,9, şeftali üretiminin yüzde 109,2 ve elma üretiminin yüzde 97,4 artması bekleniyor. Üzümde yüzde 60,5'lik artış öngörülüyor. Turunçgillerde de tablo olumlu: mandalinada yüzde 36, portakalda yüzde 76,4, limonda yüzde 65 artış tahmin ediliyor.
Sert kabuklu meyvelerde fındık üretiminin yüzde 62,6, cevizin yüzde 86,8, Antep fıstığının ise yüzde 42,6 artması bekleniyor. Zeytin üretiminde öngörülen artış yüzde 75,5. Meyveler grubunda düşüş beklenen ürünlerden biri muz; muz üretiminin yüzde 2,4 azalacağı tahmin ediliyor.
Sebzede kuru soğan yüzde 30,8 düşüyor
Sebze üretiminin toplamda yüzde 0,8 azalarak yaklaşık 33 milyon ton olması bekleniyor. Ürün bazında ise farklı yönlü hareketler var. Hıyarda yüzde 10,2, havuçta yüzde 7,5, beyaz lahanada yüzde 9,1, karnabaharda yüzde 13,7 artış öngörülüyor. Düşüş beklenen ürünlerin başında ise kuru soğan geliyor: kuru soğan üretiminin yüzde 30,8 azalacağı tahmin ediliyor. Kabakta yüzde 5,2, kıvırcık marulda yüzde 13, taze soğanda yüzde 12,6 düşüş bekleniyor.
Haziran'daki ilk tahmine göre neler değişti?
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün 3 Haziran 2026'da yayımladığı Bitkisel Üretim I. Tahmini, 2026 bülteninde tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 12,6 artışla yaklaşık 75,4 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 57,8 artışla yaklaşık 31 milyon ton üretim öngörülmüştü. Sebze üretiminin ise bir önceki yılla aynı düzeyde kalacağı tahmin edilmişti.
İkinci tahminde bu beklentiler büyük ölçüde yukarı yönlü güncellendi. Buğdaydaki artış beklentisi ilk tahmindeki yüzde 26,7'den yüzde 37,9'a, arpadaki artış beklentisi yüzde 50'den yüzde 66,7'ye çıktı. Elmada yüzde 93,6 olan artış tahmini yüzde 97,4'e, şeftalide yüzde 88,6 olan artış tahmini yüzde 109,2'ye yükseldi. Mısırdaki düşüş beklentisi yüzde 5,9'dan yüzde 4,7'ye geriledi. Kuru soğanda ise tablo kötüleşti: ilk tahminde yüzde 13,5 olarak öngörülen düşüş, ikinci tahminde yüzde 30,8'e çıktı.
Artışın arka planında 2025'teki sert düşüş var
Yüksek artış oranlarını değerlendirirken karşılaştırma yılına bakmak gerekiyor. Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün 31 Ekim 2025'te yayımladığı Bitkisel Üretim 2. Tahmini, 2025 bültenine göre geçen yıl toplam bitkisel üretimin yüzde 12,2 azalacağı tahmin edilmişti. Aynı bültende tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 10,4, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise yüzde 30,4 düşüş öngörülmüştü. Buğdayda yüzde 13,9, elmada yüzde 48,3'lük düşüş tahmini yer alıyordu.
Dolayısıyla 2026 için açıklanan yüksek artış oranları, kısmen düşük bir baz yılının üzerine hesaplanıyor. Örneğin 2025'te yaklaşık 19,8 milyon ton olarak tahmin edilen meyve, içecek ve baharat bitkileri üretiminin bu yıl yaklaşık 31,5 milyon tona çıkması bekleniyor. Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde de geçen yıl yaklaşık 67,1 milyon ton olarak tahmin edilen üretimin bu yıl yaklaşık 78,6 milyon tona ulaşması öngörülüyor.
Kesin rakamlar aralıkta
Açıklanan rakamlar kesin üretim verisi değil, tahmindir. Bakanlığın birinci tahmin bülteninde yer alan bilgiye göre bitkisel üretimin kesin sonuçları aralık ayında yayımlanıyor. Bu nedenle ürün bazındaki rakamlar yıl sonunda açıklanacak kesin verilerle değişebilir. Üretim tahminlerindeki değişimin fiyatlara nasıl yansıyacağı ise yalnızca üretim miktarına değil, ihracat, stok ve maliyet gibi başka etkenlere de bağlı olduğundan bu veriler tek başına fiyat beklentisi olarak okunmamalı.
Sık sorulan sorular
2026 bitkisel üretim 2. tahmini ne gösteriyor?
TÜİK verilerine göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 17,3 artışla yaklaşık 78,6 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 60,8 artışla yaklaşık 31,5 milyon ton üretim bekleniyor. Sebzede yüzde 0,8 düşüşle yaklaşık 33 milyon ton öngörülüyor.
2026'da buğday üretimi ne kadar olacak?
Buğday üretiminin 2025'e göre yüzde 37,9 artışla yaklaşık 24,8 milyon ton olması tahmin ediliyor. Arpada yüzde 66,7 artışla yaklaşık 10 milyon ton bekleniyor.
Hangi ürünlerde düşüş bekleniyor?
Mısırda yüzde 4,7, patateste yüzde 3,1, soya fasulyesinde yüzde 14,3, kuru soğanda yüzde 30,8, muzda yüzde 2,4 düşüş tahmin ediliyor. Kabak, kıvırcık marul ve taze soğanda da azalma öngörülüyor.
Meyvede artış neden bu kadar yüksek?
Karşılaştırma 2025 yılıyla yapılıyor. 2025'in ikinci tahmininde meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 30,4 düşüş öngörülmüştü. Bu düşük baz, 2026'daki artış oranlarını yükseltiyor.
Fındık ve zeytin üretiminde ne bekleniyor?
Fındık üretiminin yüzde 62,6, zeytin üretiminin yüzde 75,5 artması bekleniyor. Cevizde yüzde 86,8, Antep fıstığında yüzde 42,6 artış öngörülüyor.
Bu rakamlar kesin mi?
Hayır. Açıklanan veriler tahmindir. Bitkisel üretimin kesin sonuçları aralık ayında yayımlanıyor; rakamlar bu açıklamayla değişebilir.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı: Bitkisel üretimin bu yıl tahıl ve meyvede artması bekleniyor
- Sabah: 2026 Tarımsal Üretim Tahmini açıklandı
- Tarım ve Orman Bakanlığı: Bitkisel Üretim I. Tahmini, 2026
- Tarım ve Orman Bakanlığı: Bitkisel Üretim 2. Tahmini, 2025
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (Public domain).
