Türkiye'nin seyir füzelerine güç veren yerli turbojet motorlarında 1000'inci motor eşiği aşıldı. Anadolu Ajansının 5 Kasım 2026'da aktardığına göre Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) Nuri Demirağ Toplantı Salonu'nda “Kale Jet Motorları KTJ Serisi 1000. Motor Üretim Töreni” düzenlendi. KTJ serisi motorlar SOM, ATMACA, ÇAKIR ve KARA ATMACA füzelerinde kullanılıyor.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Kale Jet Motorları'nın KTJ serisi turbojet motorlarında 1000'inci motor üretildi ve tören düzenlendi.
- Kim? Kale Grubu'na bağlı Kale Jet Motorları; törende SSB Başkanı Haluk Görgün ve Kale Grubu Başkan Vekili Osman Okyay konuştu.
- Nerede? Tören, Ankara'da SSB Nuri Demirağ Toplantı Salonu'nda yapıldı.
- Ne zaman? Tören ve açıklamalar 5 Kasım 2026'da kamuoyuna yansıdı.
- Nasıl? Kale, ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve tedarikçilerden oluşan, SSB koordinasyonundaki bir ekosistemle.
- Neden önemli? Füzelerin en kritik bileşenlerinden olan motorda dışa bağımlılığın azalması, ambargo ve teslimat gecikmesi risklerini düşürüyor.
Hangi füzelerde kullanılıyor?
AA'nın haberine göre KTJ serisi motorlar, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterindeki ya da geliştirme sürecindeki dört önemli füze ailesine güç veriyor: havadan atılan seyir füzesi SOM, gemiden atılan gemisavar füzesi ATMACA, kara konuşlu versiyonu KARA ATMACA ve çok platformlu seyir füzesi ÇAKIR. Haberde hangi motor modelinin hangi füzede kullanıldığına ilişkin bir ayrıntı paylaşılmadı.
Görgün: Yerlilik yüzde 80'lerin üzerine çıktı
Törende konuşan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, füzeler yerli olarak geliştirilmesine rağmen motorların uzun süre yurt dışından alındığını, bunun ambargo ve teslimat gecikmeleri gibi sorunlara yol açtığını hatırlattı. Görgün, motorlardaki yerlilik oranının yüzde 20'ler seviyesinden yüzde 80'lerin üzerine çıktığını belirtti ve “Bu projede 200 milyon dolarlık bir kaynağın ülkemizde kalmasını sağladık” dedi. Görgün ayrıca “yapamayız” diyenlere 1000 motorla cevap verildiğini ifade etti.
Kale'den 4 yeni motor projesi
Kale Grubu Başkan Vekili Osman Okyay ise şirketin 4 yeni motor projesi bulunduğunu açıkladı. Okyay, hedeflerinin daha üstün motorlar geliştirmek ve seri üretimdeki ürünlerin ihracatını artırmak olduğunu, jet motoru mühendislik çözümlerini kendi imkânlarıyla ürettiklerini aktardı. Yeni projelerin ayrıntıları ve takvimi haberde yer almadı.
2004 kararından bugüne
Görgün'ün konuşmasında hatırlattığı gibi, Mayıs 2004'te dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanan Savunma Sanayii İcra Komitesi, büyük dış alım ihalelerini iptal ederek yerli geliştirme ve üretimi esas alan bir yol seçmişti. Motor programı da bu yaklaşımın bir parçası olarak şekillendi. Bugün sürecin içinde Kale'nin yanı sıra ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve çok sayıda tedarikçi yer alıyor; koordinasyon ise SSB tarafından yürütülüyor.
Turbojet motor ne işe yarıyor?
Seyir füzeleri, uçaklar gibi atmosfer içinde uzun mesafeler kat eden ve bunun için havadaki oksijeni kullanan motorlara ihtiyaç duyuyor. Turbojet motorlar havayı ön taraftan emip sıkıştırıyor, yakıtla karıştırıp yakıyor ve oluşan sıcak gazı arkadan yüksek hızla dışarı atarak itki üretiyor. Roket motorlarına kıyasla daha uzun süre çalışabilmeleri, seyir füzelerine yüzlerce kilometrelik menzil kazandırabiliyor. Küçük boyutlu, hafif ve güvenilir turbojet üretimi; malzeme, yanma ve türbin teknolojilerinde ileri düzey mühendislik gerektiren, dünyada sınırlı sayıda ülkenin sahip olduğu bir yetenek olarak görülüyor.
Neden önemli?
Bir füzenin gövdesi, güdüm sistemi ve harp başlığı yerli olsa bile motorun yurt dışından alınması, üretim takvimini ve ihracat kararlarını başka ülkelerin iznine bağlı hâle getirebiliyor. 1000'inci motorun teslimi, seri üretimin belirli bir olgunluğa ulaştığını gösteriyor. Görgün'ün açıkladığı yüzde 80'in üzerindeki yerlilik oranı da kritik bileşenlerde dışa bağımlılığın büyük ölçüde azaldığına işaret ediyor.
Sık sorulan sorular
KTJ serisi motorlar hangi füzelerde kullanılıyor?
AA'nın haberine göre KTJ serisi motorlar SOM, ATMACA, ÇAKIR ve KARA ATMACA füzelerine güç veriyor.
1000'inci motor töreni nerede yapıldı?
Tören, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Nuri Demirağ Toplantı Salonu'nda düzenlendi.
Motorlardaki yerlilik oranı kaç?
SSB Başkanı Haluk Görgün, yerlilik oranının yüzde 20'lerden yüzde 80'lerin üzerine çıktığını söyledi.
Projenin ekonomik katkısı ne?
Görgün, projede 200 milyon dolarlık bir kaynağın ülkede kalmasının sağlandığını açıkladı.
Kale'nin yeni projeleri var mı?
Kale Grubu Başkan Vekili Osman Okyay, şirketin 4 yeni motor projesi bulunduğunu belirtti.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı: Milli füzeleri uçuran yerli jet motorlarında 1000'inci teslimat gerçekleştirildi (5 Kasım 2026)
- Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).
