Rekabet Kurulu, Google'ın arama hizmetinde sunduğu “Yapay Zekâ Önizlemeleri” (AI Overviews) ve “Yapay Zekâ Modu” (AI Mode) özellikleri hakkında soruşturma açtı. Rekabet Kurumunun 2 Kasım 2026'da internet sitesinden yaptığı duyuruya göre Kurul, soruşturmayla yetinmeyerek haber yayıncılarını korumaya yönelik bir geçici tedbir kararı da aldı. Karar, Google'ın haber içeriklerini yapay zekâ destekli arama sonuçlarında hangi koşullarla kullanacağını doğrudan ilgilendiriyor ve Türkiye'de dijital yayıncılık açısından son yılların en dikkat çekici rekabet kararlarından biri olarak öne çıkıyor.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Rekabet Kurulu, Google'ın Yapay Zekâ Önizlemeleri ve Yapay Zekâ Modu özellikleri hakkında soruşturma açtı ve haber yayıncıları lehine geçici tedbir uygulanmasına karar verdi.
- Kim? Soruşturma; Alphabet Inc., Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.'den oluşan ekonomik bütünlüğü (Google) kapsıyor.
- Nerede? Türkiye; Rekabet Kurumu, Ankara.
- Ne zaman? Ön araştırma 27 Ağustos 2026'da başladı, geçici tedbir 8 Ekim 2026 tarihli toplantıda kararlaştırıldı, karar 2 Kasım 2026'da duyuruldu.
- Nasıl? 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma, 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca geçici tedbir kararıyla.
- Neden önemli? Yapay zekâ destekli arama özelliklerinin haber sitelerine giden trafiği ve yayıncıların içerik üzerindeki söz hakkını etkileyip etkilemediği inceleniyor.
Soruşturmanın konusu ne?
Rekabet Kurumunun duyurusuna göre soruşturma, Google'ın bu iki yapay zekâ özelliğiyle 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesini ihlal edip etmediğinin tespit edilmesi amacıyla açıldı. Kanun'un 6. maddesi, pazarda hâkim durumda bulunan teşebbüslerin bu durumlarını kötüye kullanmasını yasaklıyor. Soruşturma kararı, Kanun'un 41. maddesine dayanıyor.
Karardan önce, Rekabet Kurulunun 27 Ağustos 2026 tarihli ve 26-31/932-M sayılı kararıyla bir ön araştırma başlatılmıştı. Kurumun açıkladığına göre bu ön araştırmada dört ana başlık incelendi:
- Yapay Zekâ Önizlemeleri ve Yapay Zekâ Modu'nun kullanıcıların bilgiye erişim alışkanlıklarını nasıl dönüştürdüğü ve bu nedenle haber yayıncıları ile diğer içerik üreticilerine giden trafiği olumsuz etkileyip etkilemediği,
- Google ile haber yayıncıları arasında içerik kullanımına ilişkin imzalanan sözleşmelerdeki koşulların haksız sözleşme koşulu niteliği taşıyıp taşımadığı,
- Bu özelliklerin haber yayıncıları, diğer içerik üreticileri ve yapay zekâ sohbet asistanları üzerinde dışlayıcı etki doğurup doğurmadığı,
- Haber yayıncılarına, içeriklerinin bu hizmetlerde kaynak olarak seçilmesi ya da içerik lisans sözleşmesi yapılması bakımından farklı uygulamalarda bulunulup bulunulmadığı.
Geçici tedbir ne getiriyor?
Kurumun açıklamasına göre, haber yayıncıları açısından “ayrımcı ve sömürücü” olarak nitelendirilen davranışlara ilişkin emareler kuvvetli şüphe düzeyine ulaştı. Bu nedenle Kurul, 8 Ekim 2026 tarihli toplantısında Kanun'un 9. maddesinin dördüncü fıkrasına dayanarak 26-37/1000-423 sayılı geçici tedbir kararını verdi. Bu hüküm, nihai karar verilene kadar ciddi ve telafisi güç zararların doğmasını önlemek için Kurula geçici önlem alma yetkisi tanıyor.
Karara göre Google, haber yayıncılarının içeriklerini Yapay Zekâ Önizlemeleri ve Yapay Zekâ Modu'nda kullanırken ve bu kullanımın sözleşme koşullarını belirlerken üç ilkeye uygun koşullar oluşturmak zorunda:
- Ayrımcılık yasağı: Koşullar haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratmayacak.
- Ekonomik değer: Koşullar, içerik kullanımının ekonomik değerini yansıtacak.
- Bağımsız tercih: Yayıncılar, içeriklerinin bu yapay zekâ hizmetlerinde kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin tercihlerini, diğer Google hizmetlerindeki görünürlüklerinden ve indekslenmelerinden bağımsız olarak kullanabilecek.
Son madde özellikle önemli. Yayıncıların uzun süredir dile getirdiği temel kaygı, içeriklerinin yapay zekâ özetlerinde kullanılmasını reddetmeleri halinde klasik arama sonuçlarında da görünürlük kaybetme riskiyle karşılaşmalarıydı. Geçici tedbir, bu iki tercihin birbirinden ayrılmasını öngörüyor.
Yapay zekâ önizlemeleri neden tartışılıyor?
Yapay Zekâ Önizlemeleri, kullanıcının arama sorgusuna karşılık sonuç sayfasının üst kısmında yapay zekâ tarafından üretilmiş bir özet gösteriyor. Yapay Zekâ Modu ise kullanıcının sohbet benzeri bir arayüzle daha karmaşık sorular sormasına olanak tanıyor. Bu özelliklerde yanıtlar, çoğu zaman haber sitelerinin ve diğer içerik üreticilerinin yayımladığı bilgilerden derleniyor. Kullanıcının sorusuna arama sayfasında yanıt bulması, kaynak siteye tıklama ihtiyacını azaltabiliyor. Reklam gelirleri büyük ölçüde ziyaretçi trafiğine dayanan haber siteleri için bu durum doğrudan bir gelir meselesi anlamına geliyor. Rekabet Kurulunun ön araştırmada trafik etkisini ilk başlık olarak incelemesi de bu nedenle dikkat çekiyor.
Soruşturmanın kapsamında yapay zekâ sohbet asistanlarının da anılması, kararın yalnızca yayıncılarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Kurul, Google'ın arama pazarındaki konumunu yapay zekâ özellikleri aracılığıyla rakip sohbet asistanlarına karşı dışlayıcı biçimde kullanıp kullanmadığını da inceleyecek.
Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?
4054 sayılı Kanun'a göre soruşturma aşamasında taraflara iddiaları bildiriliyor, yazılı savunma alınıyor ve soruşturma raporu hazırlanıyor. Sürecin sonunda Kurul nihai kararını veriyor. Kanun'un 16. maddesi, hâkim durumun kötüye kullanıldığının tespit edilmesi halinde teşebbüslere yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde 10'una kadar idari para cezası verilebileceğini öngörüyor. Ancak soruşturmanın açılması, bir ihlalin tespit edildiği anlamına gelmiyor; nihai değerlendirme soruşturma sonunda yapılacak. Google'ın karara ilişkin bir açıklaması Kurumun duyurusunda yer almıyor.
Sık sorulan sorular
Rekabet Kurulu Google hakkında ne karar verdi?
Google'ın Yapay Zekâ Önizlemeleri ve Yapay Zekâ Modu özellikleri hakkında soruşturma açtı ve haber yayıncıları lehine geçici tedbir uygulanmasına karar verdi.
Geçici tedbir ne zaman alındı?
Kurulun 8 Ekim 2026 tarihli toplantısında, 26-37/1000-423 sayılı kararla alındı; Kurum bunu 2 Kasım 2026'da duyurdu.
Google ne yapmak zorunda?
Haber içeriklerinin yapay zekâ hizmetlerinde kullanımında yayıncılar arasında ayrımcılık yapmayan, içeriğin ekonomik değerini yansıtan ve yayıncılara bu hizmetler için diğer Google hizmetlerinden bağımsız tercih hakkı tanıyan koşullar oluşturmak zorunda.
Google'a ceza verildi mi?
Hayır. Soruşturma yeni açıldı; ihlal olup olmadığına ve olası bir yaptırıma soruşturma sonunda Kurul karar verecek.
Hangi kanun maddeleri uygulanıyor?
Soruşturma 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ihlal edilip edilmediğini inceliyor; soruşturma 41. madde, geçici tedbir ise 9. maddenin dördüncü fıkrası uyarınca kararlaştırıldı.
Kaynaklar
- Rekabet Kurumu: Google hakkında soruşturma ve geçici tedbir duyurusu (2 Kasım 2026)
- Anadolu Ajansı: Rekabet Kurulundan Google'ın yapay zeka hizmetlerine soruşturma ve geçici tedbir kararı
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).
