Türkiye'de sosyal medya kullanımında yeni bir dönem bugün başladı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak; 15-18 yaş arasındaki kullanıcılara ise yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun, ayrıştırılmış bir hizmet verilecek. Yaş doğrulaması e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen bir “yaş doğrulama belirteci” ile yapılacak.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Sosyal medyada 15 yaş altına hizmet yasağı, 15-18 yaş için ayrıştırılmış hizmet ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulamayı düzenleyen yönetmelik yürürlüğe girdi.
- Kim? Yönetmeliği Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı hazırladı; yükümlülükler Türkiye'den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarına ait.
- Nerede? Türkiye genelinde; Türkiye'den erişilebilen tüm sosyal ağ platformlarında.
- Ne zaman? Yönetmelik 10 Ekim 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı, 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Mevcut hesapların doğrulanması için son tarih 31 Mart 2027.
- Nasıl? Kullanıcı e-Devlet Kapısı'nda bir yaş doğrulama belirteci üretip platforma yüklüyor; platform yalnızca yaş eşiğinin karşılanıp karşılanmadığını görüyor.
- Neden önemli? Düzenleme, milyonlarca çocuk ve gencin sosyal medya kullanımını doğrudan etkiliyor; platformlara gizlilik, reklam ve tasarım alanında yeni yükümlülükler getiriyor.
Yeni hesaplarda yaş doğrulaması zorunlu
Yönetmeliğin 6. maddesine göre sosyal ağ sağlayıcısı, hesap oluşturma aşamasında kullanıcının yaş durumunu yaş doğrulama belirteci ile doğrulamak zorunda. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesap açma talepleri reddedilecek; 15 yaşını doldurduğu belirlenen çocukların hesapları ise yönetmelikteki ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi olacak. Platformlar, doğrulanmış bir hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe bulunması halinde hesabı askıya alacak ve hesabın yeniden kullanılabilmesi için yeniden yaş doğrulaması isteyecek.
Siber Güvenlik Başkanlığının yürürlük öncesinde yaptığı ve Anadolu Ajansının aktardığı açıklamada, yeni hesapların doğrulamaya tabi olacağı, mevcut hesaplar için ise 31 Mart 2027'ye kadar süre tanındığı hatırlatıldı. Yönetmeliğin geçici maddesine göre bu tarihe kadar doğrulanmayan mevcut hesaplar en az bir defaya mahsus doğrulamadan geçirilecek. 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan kullanıcıların mevcut hesapları bilgi verilerek kapatılacak; bu hesaplara ait veriler, itiraz süreci işletilmezse gecikmeksizin silinecek.
e-Devlet belirteci nasıl çalışıyor?
Yönetmeliğin 7. maddesi, yaş doğrulamanın e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacağını hükme bağlıyor. Kullanıcı, kimlik doğrulaması yaparak e-Devlet'e giriyor ve Başkanlığın sunduğu çevrim içi hizmet üzerinden bir belirteç oluşturuyor. Bu belirteç yalnızca kullanıcının 15 yaşını, 15 yaşını doldurmuşsa da 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini içeriyor. Düzenlemeye göre belirteçte bunun dışında hiçbir kişisel veri yer almıyor; kullanıcı adı ya da kişiyi belirlenebilir kılan başka bir bilgi de bulunmuyor.
Kullanıcı ürettiği belirteci ilgili platforma yüklüyor. Platform önce belirtecin gerçekten Başkanlık tarafından e-Devlet üzerinden üretildiğini teyit ediyor, ardından kullanıcının yaş grubunu tespit ediyor. Sosyal ağ sağlayıcısının belirteci yaş doğrulama dışında bir amaçla kullanması yasak. Türkiye'de yerleşik olmayan ve ülkede geçici olarak bulunan kullanıcılar ise bu mekanizmadan muaf tutuluyor; bu kişilerin başvurusu halinde pasaport bilgileriyle istisnai bir belirteç oluşturulabiliyor.
15-18 yaş için neler değişiyor?
Yönetmeliğin 8. maddesi, 15 yaşını doldurmuş çocuklara sunulacak hizmetin sınırlarını ayrıntılı biçimde çiziyor. Bu kapsamda:
- Hesaplar varsayılan olarak gizli açılacak, kamuya açık hesap seçeneği sunulmayacak.
- Çocuğun takipçi ve takip ettiği hesap listeleri başkaları tarafından görülemeyecek.
- Çocuğa yalnızca takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek; mesajlarda “görüldü” bilgisi yer almayacak.
- Hesap, telefon rehberi ya da e-posta adres defteri gibi kaynaklarla eşleştirilmeyecek ve başka kullanıcılara takip önerisi olarak sunulmayacak.
- Çocuk hesaplarında canlı yayın açma özelliği bulunmayacak.
- Görsel içeriklerin kaydırma ya da dokunma hareketiyle veya kendiliğinden ardışık olarak sunulmasını sağlayan arayüzler kullanılmayacak.
- Çocuğa ait kişisel veriler profilleme ya da kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla işlenemeyecek.
Platformlar ayrıca bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet sunmamakla, çocuğun profil fotoğrafı ve paylaşımlarının ekran görüntüsünün alınmasını önleyecek teknik tedbirleri almakla yükümlü tutuldu.
Ebeveyn kontrol araçları ve itiraz hakkı
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına açık ve kolay kullanılabilir ebeveyn kontrol araçları sunma zorunluluğu getiriyor. Bu araçlar asgari olarak hesap ve gizlilik ayarlarının kontrolünü, satın alma ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn onayına bağlanmasını ve harcama limiti belirlenmesini, kullanım süresinin izlenip sınırlandırılmasını ve konum paylaşımının yönetilmesini içerecek. Araçların Türkçe sunulması ve etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilmesi de şart.
Kullanıcılar, yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına ya da kapatılmasına karşı itiraz edebilecek. Platformlar Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir itiraz mekanizması kurmak zorunda; itirazlar tamamen otomatik sistemlerle değil, anlamlı bir insan incelemesiyle sonuçlandırılacak. İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve veriler silinmeyecek. Yükümlülüklere uyulmaması halinde ise 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesindeki yaptırımlar uygulanacak; yaptırımdan önce platforma aykırılığı gidermesi için makul süre verilecek.
Dolandırıcılık uyarısı
Siber Güvenlik Başkanlığı, yürürlükle birlikte ortaya çıkabilecek sahte bağlantılara karşı da uyardı. Açıklamaya göre yaş doğrulama işlemleri için yalnızca turkiye.gov.tr adresi ya da resmi e-Devlet mobil uygulaması kullanılmalı; üçüncü kişilerden gelen mesajlardaki bağlantılara tıklanmamalı, e-Devlet şifresi, SMS kodu, banka ve kart bilgileri kimseyle paylaşılmamalı. Yaş doğrulama gerekçesiyle ücret, kart bilgisi ya da şifre talep edilmesi dolandırıcılık girişimi olabilir. Kamu kurumlarını taklit eden şüpheli siteler siberguvenlik.gov.tr/ihbar adresine bildirilebiliyor. Başkanlık, uygulamaya ilişkin teknik ayrıntıların ve kullanıcı adımlarının resmi kanallar ve platformlar aracılığıyla aşamalı olarak duyurulacağını belirtti.
Sık sorulan sorular
Sosyal medya yaş sınırı ne zaman başladı?
Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Yeni açılan hesaplar bu tarihten itibaren yaş doğrulamasına tabi.
15 yaşından küçükler sosyal medya kullanabilecek mi?
Hayır. Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz; bu yaştaki kullanıcıların hesap açma talepleri reddedilir.
Mevcut hesabım kapanacak mı?
Mevcut hesapların 31 Mart 2027'ye kadar e-Devlet belirteciyle doğrulanması gerekiyor. 15 yaş altı olduğu anlaşılan hesaplar bilgi verilerek kapatılır, 15-18 yaş arasındakiler ayrıştırılmış hizmete geçirilir.
Platform kimlik bilgilerimi görecek mi?
Yönetmeliğe göre hayır. Belirteç yalnızca yaş eşiği bilgisini içerir; ad, kimlik numarası veya kullanıcı adı gibi bilgiler platformla paylaşılmaz.
Yaş doğrulama için ücret ödenir mi?
Siber Güvenlik Başkanlığı, yaş doğrulama gerekçesiyle ücret, kart bilgisi veya şifre istenmesinin dolandırıcılık olabileceği uyarısında bulundu; işlem yalnızca turkiye.gov.tr veya resmi e-Devlet uygulamasından yapılmalı.
Kaynaklar
- Resmî Gazete (10 Ekim 2026, Sayı 33396): Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik
- Anadolu Ajansı: Sosyal medyada yaş doğrulamaya ilişkin yönetmelik bugün yürürlüğe girecek
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0).
