İngiltere'nin kamu yayıncısı BBC, tasarruf programının en dikkat çekici adımını attı. Kurum, gençlere yönelik BBC Three ile BBC Scotland televizyon kanallarının ve arşiv ağırlıklı konuşma radyosu Radio 4 Extra'nın klasik yayınını kapatacağını 20 Ekim 2026'da duyurdu. BBC News'in haberine göre iki televizyon kanalı ilkbaharda karasal yayından çekilecek ve yalnızca internet üzerinden hizmet verecek. Karar, BBC'nin iki yıl içinde 500 milyon sterlin tasarruf etme hedefi kapsamında alındı.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? BBC, BBC Three ve BBC Scotland televizyon kanallarıyla Radio 4 Extra radyosunun doğrusal (klasik) yayınını kapatma kararını açıkladı.
- Kim? Kararı BBC açıkladı; Genel Direktör Matt Brittin değişikliğin gerekçesini kurum çalışanlarına ve kamuoyuna duyurdu.
- Nerede? Birleşik Krallık; kararlar İngiltere ve İskoçya'daki yayınları etkiliyor.
- Ne zaman? Karar 20 Ekim 2026'da duyuruldu. BBC'ye göre televizyon kanalları ilkbaharda kapanacak.
- Nasıl? Kanallar karasal yayından çekilecek; içeriklerin önemli bölümü BBC iPlayer, BBC Sounds ve YouTube gibi dijital platformlarda sunulmaya devam edecek.
- Neden önemli? BBC, iki yılda 500 milyon sterlin tasarruf etmek ve 1.800 ile 2.000 arasında kadroyu azaltmak zorunda olduğunu açıklıyor. İzleyicinin internete kayması da kararın arka planında yer alıyor.
Hangi kanallar kapanıyor, içerikler ne olacak?
BBC'nin açıklamasına göre kapanan kanalların yayınları tamamen yok olmuyor; değişen, içeriklerin izleyiciye ulaştığı yol. Kurumun paylaştığı plan şöyle:
- BBC Three: Kanal yeniden yalnızca çevrim içi bir markaya dönüşüyor. Gençlere yönelik içeriğe ayrılan bütçe artırılacak; yeni yapımlar BBC iPlayer'da ve YouTube gibi diğer platformlarda yayımlanacak.
- BBC Scotland: iPlayer üzerinde bir kanal olarak varlığını sürdürecek; bazı programlar İskoçya'da BBC One ve BBC Two üzerinden de yayımlanacak. Kanalın akşam bülteni Reporting Scotland: News at Seven ise iPlayer'a taşınmayacak ve klasik yayın kapandığında sona erecek.
- Radio 4 Extra: Komedi, drama ve belgesellerden oluşan arşiv ağırlıklı yayının bir bölümü BBC Sounds'ta dinlenebilecek. 1928'den bu yana yayımlanan dinî program The Daily Service, BBC Sounds'ta ve yerel radyolarda sürecek.
BBC Scotland'ın daha geniş haber yayınları ise devam ediyor. Kuruma göre Reporting Scotland, The Sunday Show, Radio Scotland Breakfast, Debate Night ve Scotcast izleyici ve dinleyiciyle buluşmayı sürdürecek.
Matt Brittin: “Zor seçimler gerektiriyor”
BBC Genel Direktörü Matt Brittin, kararı açıklarken kurumun her sterlini izleyici için daha verimli kullanması gerektiğini vurguladı. BBC News'in aktardığı açıklamada Brittin, anlık maliyet baskılarına yanıt verirken BBC'yi değişen bir dünyaya göre yeniden tasarlamaları gerektiğini, bunun da “zor seçimler” anlamına geldiğini söyledi.
Brittin, kapanan kanallardaki içeriğin büyük bölümünün izleyicilerin zaten tercih ettiği iPlayer ve Sounds'ta bulunmaya devam edeceğini belirtti. Kararın son haftalarda basında çıkan haberlerin ardından geldiğini hatırlatan Brittin, yine de bu haberin izleyiciler ve çalışanlar için kabullenmesi zor olacağının farkında olduğunu ifade etti. BBC'ye göre etkilenen çalışanlar değişikliklerden 20 Ekim'de haberdar edildi.
BBC Three'nin “gel-git” hikâyesi
Kararın en çok konuşulan ayağı BBC Three oldu. Genç izleyiciyi hedefleyen kanal, Fleabag, Normal People ve Gavin & Stacey gibi ses getiren yapımlara imza attı. Ancak kanal 2016'da da televizyondan çekilip internete taşınmış, 2022'de yeniden televizyon kanalı olarak geri dönmüştü. Şimdi ise yeniden yalnızca dijital bir markaya dönüşüyor.
BBC'nin kültür ve medya editörü Katie Razzall, değerlendirmesinde kararın mali açıdan mantıklı olduğunu yazdı. Razzall'a göre BBC Three'de pazartesi akşamı en çok izlenen yapım, eski bir Top Gear bölümünün tekrarıydı ve yaklaşık 77 bin kişi tarafından izlendi. BBC Scotland televizyon kanalı ise bu yılki faaliyet raporuna göre İskoçya nüfusunun haftalık ortalama yüzde 12'sine ulaşıyordu. 2019'da yayına başlayan kanal, yalnızca akşam saatlerinde televizyon programı yayımlıyor, günün geri kalanında BBC Radio Scotland'ı eş zamanlı veriyordu.
Razzall'ın aktardığına göre üç kanalın kapatılması toplamda yıllık 10 milyon sterlinin altında bir tasarruf sağlayacak; yani 500 milyon sterlinlik hedefin yanında küçük bir kalem. BBC geçen yıl BBC Scotland için içerik üretimine 42 milyon sterlin harcamıştı ve bu yapımların önemli bölümünü iPlayer için üretmeyi sürdürmeyi planlıyor.
Tasarruf programı nereye uzanıyor?
Kanal kapatma kararı, daha geniş bir küçülme planının parçası. BBC, “önemli mali baskılar” nedeniyle iki yıl içinde 500 milyon sterlin tasarruf etmeyi ve bunun için 1.800 ile 2.000 arasında kadroyu, yani çalışanlarının yaklaşık onda birini azaltmayı hedefliyor. BBC News'e göre haber biriminde şimdiye kadar yaklaşık 550, BBC Sport'ta ise 30'dan fazla kadronun kaldırılacağı açıklanmıştı. Yeni BBC News Direktörü Rachel Jupp da 20 Ekim'de 5,5 milyon sterlinlik ek tasarruf önerdi; bu, yaklaşık 100 kadronun daha kapanması anlamına geliyor.
Son haftalarda bazı tanınmış programlar da tamamen yayından kaldırıldı. BBC News'in listesine göre RuPaul's Drag Race UK, Blankety Blank, Celebrity Mastermind, Live at the Apollo, Football Focus, Ski Sunday ile Radio 4'teki The World Tonight ve You & Yours sonlandırılan yapımlar arasında. Razzall'a göre açıklanan tasarruflar henüz toplam hedefin yalnızca beşte ikisine ulaştı.
Kararın yankıları
Karar, sektörde farklı tepkilerle karşılandı. ITV'nin eski yönetim kurulu başkanı Sir Peter Bazalgette, BBC News'e yaptığı değerlendirmede paketi ölçülü ve iyi düşünülmüş bulduğunu söyledi. Bazalgette'e göre plan içerik harcamalarını koruyup yayın dağıtım maliyetlerini kısıyor; ayrıca BBC son 10 yılda gelirinin yüzde 30'unu kaybetmişti. Sahne ve ekran çalışanlarını temsil eden sendika Equity ise açıklamanın güçlü bir BBC'ye işaret etmediğini, kamu yayıncısının görevlerini tam olarak yerine getirme kapasitesinden endişe duyduğunu bildirdi.
Kararın zamanlaması da dikkat çekiyor. Razzall'ın belirttiğine göre BBC, geleceği ve nasıl finanse edileceği konusunda hükümetle müzakere yürütüyor. İzleyicinin klasik televizyon ve radyo yerine iPlayer, BBC Sounds ve YouTube'a yönelmesi, yalnızca BBC'nin değil dünyanın dört bir yanındaki kamu yayıncılarının ortak sınavı hâline gelmiş durumda.
Sık sorulan sorular
BBC hangi kanalları kapatıyor?
BBC, BBC Three ve BBC Scotland televizyon kanallarının ve Radio 4 Extra radyosunun klasik (doğrusal) yayınını kapatacağını açıkladı.
Kanallar ne zaman kapanacak?
BBC'nin açıklamasına göre BBC Three ve BBC Scotland televizyon kanalları ilkbaharda karasal yayından çekilecek.
BBC Three tamamen mi kapanıyor?
Hayır. BBC Three yalnızca çevrim içi bir markaya dönüşüyor; yeni yapımlar BBC iPlayer'da ve YouTube gibi platformlarda yayımlanacak.
Radio 4 Extra programları dinlenebilecek mi?
BBC'ye göre Radio 4 Extra programlarının bir bölümü BBC Sounds'ta yer alacak; The Daily Service ise BBC Sounds'ta ve yerel radyolarda sürecek.
BBC neden kanal kapatıyor?
BBC, iki yıl içinde 500 milyon sterlin tasarruf etmeyi hedefliyor. Kurum ayrıca izleyicinin giderek internet platformlarına yöneldiğini belirtiyor.
BBC'de kaç kişi işini kaybedecek?
BBC, tasarruf programı kapsamında 1.800 ile 2.000 arasında kadroyu, yani çalışanlarının yaklaşık onda birini azaltmayı hedefliyor.
Kaynaklar
- BBC News: BBC Three, BBC Scotland and Radio 4 Extra broadcast channels to close
- BBC News: Katie Razzall – BBC closures make business sense, but far more savings are needed
- Anadolu Ajansı: BBC tasarruf için 2 kanal ve 1 radyoyu kapatıp bazı çalışanları işten çıkaracağını duyurdu
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).
