Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar'ın kurduğu Fergani Uzay Teknolojileri, altıncı deneme uydusu FRG-100D4'ü başarıyla yörüngeye yerleştirdi. Anadolu Ajansı'nın haberine göre uydu, SpaceX'in Bandwagon-5 görevi kapsamında uzaya gönderildi ve fırlatmadan yaklaşık 63 dakika sonra, Türkiye saatiyle 15.07'de fırlatma aracından ayrılarak 590 kilometre irtifadaki hedef yörüngesine ulaştı.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Fergani'nin altıncı deneme uydusu FRG-100D4 yörüngeye yerleşti.
- Kim? Selçuk Bayraktar'ın kurduğu Fergani Uzay Teknolojileri; fırlatma SpaceX'in Bandwagon-5 göreviyle yapıldı.
- Nerede? Uydu, Dünya'nın yaklaşık 590 kilometre üzerindeki yörüngesine yerleşti.
- Ne zaman? 20 Ekim 2026; uydu Türkiye saatiyle 15.07'de fırlatma aracından ayrıldı.
- Nasıl? 160 kilogramlık uydu, yerli olarak geliştirilen aviyonik sistemler ve yapay zekâ destekli uçuş bilgisayarıyla donatıldı.
- Neden önemli? Yerli bileşenlerin yörüngede doğrulanması, Fergani'nin 200'ü aşkın uydudan oluşacak takımyıldız hedefi için kritik bir adım.
FRG-100D4'ün özellikleri
Yaklaşık 160 kilogram ağırlığındaki FRG-100D4, Fergani'nin bugüne kadar geliştirdiği uydular arasında en yüksek güç üretim kapasitesine sahip. Haberde aktarılan bilgilere göre uyduda tamamen milli olarak geliştirilen çok sayıda alt sistem bulunuyor:
- Reaksiyon tekeri ve manyetik tork çubuğu (uydunun yönelimini kontrol eden sistemler)
- Manyetometre ve ataletsel ölçüm birimi (IMU)
- GNSS alıcısı
- Yönlendirilebilir güneş panelleri ve batarya paketi
- Rejeneratif modem ve faz dizinli anten
Uydu ayrıca gelecekteki görevler için yapay zekâ destekli bir uçuş bilgisayarı taşıyor. Geliştirilmiş navigasyon ve geniş bant haberleşme faydalı yükleri de FRG-100D4'ün donanımı arasında yer alıyor. Fergani'ye göre bu uyduda ekipmanların yerlilik oranı önceki modellere kıyasla daha yüksek.
Neden yörüngede test ediliyor?
Uzay sistemlerinde bir bileşenin laboratuvarda başarılı olması, uzayda aynı başarıyı göstereceği anlamına gelmiyor. Uzay ortamındaki radyasyon, aşırı sıcaklık farkları ve vakum koşulları, elektronik sistemleri zorlayan etkenler arasında. Bu nedenle uydu üreticileri, kritik bileşenleri önce deneme uydularıyla yörüngede doğrulamayı tercih ediyor. Bilimsel literatürde bu süreç “yörüngede doğrulama” olarak adlandırılıyor. Haberde de yerli aviyonik sistemlerin yörüngede doğrulanmasının, Türkiye'nin uzay teknolojilerindeki bağımsızlığı açısından önemli olduğu vurgulanıyor.
Hedef: Uluğ Bey takımyıldızı
FRG-100D4, Fergani'nin Uluğ Bey Takım Uydu Sistemi yolunda attığı adımlardan biri olarak tanımlanıyor. Şirket, beş yıl içinde yalnızca kendi kaynaklarıyla 200'den fazla uydudan oluşan bir takımyıldız kurmayı hedefliyor. Sistem faaliyete geçtiğinde Türkiye'nin kendine ait bağımsız bir navigasyon ve haberleşme ağına sahip olması, bu ağın dost ve kardeş ülkelerle de paylaşılabilmesi amaçlanıyor. Buna paralel olarak milli bir fırlatma aracının geliştirilmesi çalışmaları da sürüyor.
Takımyıldız, çok sayıda küçük uydunun birlikte çalışarak geniş bir alanı kesintisiz kapsadığı sistemlere verilen isim. Alçak yörüngedeki uydular Dünya'ya daha yakın olduğu için sinyal gecikmesi düşük oluyor; ancak her bir uydu belirli bir bölgeyi kısa süre görebildiği için kesintisiz hizmet için çok sayıda uyduya ihtiyaç duyuluyor.
Fergani'nin uydu takvimi
- Ocak 2025: Serinin ilk uydusu FGN-100-D1 fırlatıldı.
- 2 Kasım 2025: FGN-100-D2 uzaya gönderildi.
- 28 Kasım 2025: Hibrit itki sistemine sahip yörünge transfer aracı FGN-TUG-S01 fırlatıldı; araç yörüngede ilk irtifa yükseltme manevrasını gerçekleştirdi ve FRG-10D1 küp uydusunu yörüngeye bıraktı.
- 29 Mart 2026: Fergani'nin beşinci uzay aracı FGN-100-D3 fırlatıldı.
- 20 Ekim 2026: Altıncı uydu FRG-100D4 yörüngeye yerleşti.
Ortak fırlatma görevleri
FRG-100D4'ü taşıyan Bandwagon-5 gibi görevler, farklı kurum ve şirketlere ait çok sayıda uydunun aynı roketle uzaya taşındığı “paylaşımlı fırlatma” modeline dayanıyor. Bu model, özellikle küçük ve orta ölçekli uydular için fırlatma maliyetlerini düşürüyor. Fergani'nin önceki uydularında olduğu gibi bu görevde de SpaceX'in bu tür hizmetinden yararlanılması, milli fırlatma aracı geliştirilene kadar şirketin yörüngeye erişim yöntemini gösteriyor.
Önümüzdeki dönemde uydunun yörüngedeki performansına ve yerli alt sistemlerin test sonuçlarına ilişkin verilerin paylaşılması bekleniyor. Bu sonuçlar, takımyıldızın seri üretim aşamasına geçiş takvimini doğrudan etkileyecek.
Sık sorulan sorular
FRG-100D4 nedir?
Fergani Uzay Teknolojileri'nin altıncı deneme uydusu. Yaklaşık 160 kilogram ağırlığında ve yerli aviyonik sistemler taşıyor.
Uydu ne zaman ve nasıl fırlatıldı?
Uydu 20 Ekim 2026'da SpaceX'in Bandwagon-5 göreviyle fırlatıldı ve yaklaşık 63 dakika sonra, Türkiye saatiyle 15.07'de fırlatma aracından ayrıldı.
Uydu hangi yörüngede?
FRG-100D4, yaklaşık 590 kilometre irtifadaki hedef yörüngesine yerleşti.
Uluğ Bey Takım Uydu Sistemi nedir?
Fergani'nin beş yıl içinde 200'den fazla uydudan oluşturmayı hedeflediği, bağımsız navigasyon ve haberleşme sağlayacak uydu takımyıldızı.
Fergani'nin kaç uydusu var?
FRG-100D4, şirketin uzaya gönderdiği altıncı araç. Öncesinde FGN-100-D1, FGN-100-D2, FGN-TUG-S01, FRG-10D1 küp uydusu ve FGN-100-D3 bulunuyor.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı: Fergani'nin altıncı uydusu FRG-100D4 başarıyla yörüngesine yerleşti
- Fergani Uzay Teknolojileri resmi sitesi
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0).
