Konya'nın Selçuklu dönemine ait dış surları, yüzyıllar sonra yeniden görünür hâle geliyor. Anadolu Ajansının (AA) 22 Ekim 2026'da aktardığına göre Meram ilçesindeki Larende bölgesinde süren kazılarda, kentin dış surlarının en önemli taş kapılarından biri olarak tanımlanan Larende Kapısı taşları ve duvarlarıyla birlikte ortaya çıkarıldı. Konya Müze Müdürü Ömer Faruk Türkan'ın verdiği bilgiye göre bugüne kadar yaklaşık 195 metre uzunluğunda sur duvarı açığa çıkarıldı; kapının temelleri ve önündeki ahşap köprünün ayakları da bulundu. Mevcut verilere göre kapının, temelinden itibaren yaklaşık 24-25 metre yüksekliğinde anıtsal bir yapı olduğu düşünülüyor.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Konya'da Larende Kapısı, doğu ve batı yönündeki burçlarıyla birlikte sur duvarları ve önündeki hendek kazıyla ortaya çıkarıldı.
- Kim? Kazı alanını Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay basın mensuplarıyla inceledi; teknik bilgileri Konya Müze Müdürü Ömer Faruk Türkan verdi.
- Nerede? Konya'nın Meram ilçesi, Sahipata Mahallesi'ndeki Larende bölgesi; Sahib Ata ile Sırçalı Medrese arasındaki alan.
- Ne zaman? Son bilgiler 22 Ekim 2026'da paylaşıldı; “Konya Dış Kale Sur Hattı ve Larende Kapısı” kazısı 2024'te başladı.
- Nasıl? Bölgedeki yapıların tek katlı ve bodrumsuz olduğu belirlenince surların toprak altında korunmuş olabileceği değerlendirildi ve kazı başlatıldı.
- Neden önemli? Yaklaşık 200 yıl başkentlik yapan Konya'nın iç ve dış surlarından günümüze ulaşan kalıntılar sınırlı; bu kazıyla dış surlara ilk kez bütüncül biçimde ulaşıldığı belirtiliyor.
Kapının temelleri ve ahşap köprünün ayakları bulundu
AA'nın haberine göre Başkan Altay, Larende bölgesindeki kazı çalışmalarını basın mensuplarıyla birlikte yerinde inceledi. Altay, orijinal kapının taşları ve duvarlarıyla birlikte ortaya çıktığını, doğu ve batı yönünde ise burçlarıyla birlikte sur duvarlarının açığa çıkarıldığını aktardı. Altay ayrıca önünde hendek bulunan bir sur yapısına ulaşıldığını belirtti ve kapıda bulunan taşlardan bu bölgeye büyük önem verildiğinin anlaşıldığını söyledi.
Konya Müze Müdürü Ömer Faruk Türkan ise Larende Kapısı'nı dış surların en önemli taş kapılarından biri olarak nitelendirdi. Türkan'ın verdiği bilgiye göre kazılarda kapının temelleriyle birlikte kapının önünde yer alan ahşap köprünün ayakları da bulundu. Yaklaşık 195 metrelik sur duvarının açığa çıkarıldığı alanda, doğu bölümündeki iki burçtan birinin kazısı tamamlandı; diğer burçta çalışmalar sürüyor.
Kazı sürerken restorasyon da başladı
Altay'ın açıklamasına göre ekipler kazının tamamlanmasını beklemeden restorasyon ve rekonstrüksiyon çalışmalarını da yürütüyor. Altay, bu çalışmayla “Konya'nın tarihi hazinesinin gün yüzüne çıktığını” vurguladı. Sabah gazetesinin Ağustos 2026'da aktardığı açıklamalarında Altay, Larende Kapısı ve sur duvarlarının ortaya çıkarılmasının, kentteki Darülmülk Projesi'nin en önemli ayaklarından biri olduğunu belirtmişti. Aynı açıklamada Suriçi olarak adlandırılan alanda restorasyon, kamulaştırma ve rekonstrüksiyon çalışmalarının birlikte yürütüldüğü ifade edilmişti.
Altay o dönemde, geçmişteki kazılarda dış surlara ait yalnızca küçük parçaların bulunup korunduğunu, bu çalışmayla ise ilk kez daha büyük bir bütünlüğe ulaşıldığını söylemişti. Çalışmalar tamamlandığında Sahib Ata Medresesi, Larende Kapısı ve Sırçalı Medrese'nin bir kültür aksı oluşturacağı bildirilmişti. Altay, sürecin baştan sona belgelenmesini bilim insanlarından istediğini de aktarmıştı.
Kazı neden bu bölgede yapıldı?
AA'nın aktardığına göre Larende bölgesinde yapılan araştırmalarda alandaki yapıların tek katlı olduğu ve bodrum katlarının bulunmadığı tespit edildi. Bu nedenle sur duvarlarının ve Larende Kapısı'nın burada toprak altında korunmuş olabileceği değerlendirildi ve kazı bu doğrultuda başlatıldı. Sabah'ın haberine göre Larende Caddesi'nde inşaat malzemesi satan esnaftan oluşan bir yapı stoku bulunuyordu; bu esnaf Ereğli yolundaki yeni alanlarına taşındı, dükkânlar kentsel dönüşüm kapsamında kaldırıldı ve dış surların bulunduğu düşünülen alanda kazıya geçildi.
Projenin resmî adı “Konya Dış Kale Sur Hattı ve Larende Kapısı”. Habertürk'te yer alan 20 Kasım 2025 tarihli AA haberine göre kazı, Meram ilçesindeki Sahipata Mahallesi'nde başladı; Konya Büyükşehir Belediyesi ile Meram Belediyesinin desteği ve Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle yürütülüyor.
Tarihi gravürlerdeki demir gürzler de çıkmıştı
Kazının daha önceki aşamasında dikkat çeken bir buluntu daha gün yüzüne çıkarılmıştı. Aynı habere göre 11 metre genişliğindeki Larende Kapısı'nın çevresinde, tarihi çizimlerde kapının duvarına zincirle asılı olarak görülen 7 demir gürz bulundu. Konservasyon sürecine alınan gürzlerin çalışmalar tamamlandığında müzede sergilenmesi planlanıyor.
Kazı sorumlusu Mehmet Ali Çelebi, o dönemki açıklamasında gürzlerin şehir surlarında gücü temsil etmek için kullanıldığını ve Selçuklu kalelerinde genellikle kapının iki yanında yer aldığını anlatmıştı. Çelebi'ye göre Selçuklular Konya'ya ilk yerleştiğinde Alaaddin Tepesi çevresinde bir sur bulunuyordu. Kentin büyümesi ve göçle birlikte Sultan Alaaddin Keykubat, özellikle Moğol tehlikesini hissetmesinin ardından dış surları inşa ettirdi. Dış surlar 19. yüzyıla kadar ayakta kaldı ancak sonrasında hızla yıkıldı. Çelebi, o dönemde Konya'yı ziyaret eden seyyahların bu surları en güzel yapılardan biri olarak tarif ettiğini aktarmıştı.
Ziyarete açılması hedefleniyor
Müze Müdürü Türkan, Ağustos'taki incelemede surların ziyaret edilebilir hâle getirileceğini ve çalışmaların süreceğini söylemişti. Kazının ne zaman tamamlanacağı ve alanın ziyaretçilere hangi tarihte açılacağı konusunda ise henüz kesin bir takvim paylaşılmadı. Altay, kazılar ilerledikçe surun başka bölümlerinin de ortaya çıkabileceğini, ancak bugüne kadar açığa çıkarılan kapı, burçlar ve surların bile Konya tarihi açısından önemli bir keşif olduğunu ifade etmişti.
Sık sorulan sorular
Larende Kapısı nedir?
Larende Kapısı, Konya'nın Selçuklu dönemine ait dış surlarının taş kapılarından biridir. Konya Müze Müdürü Ömer Faruk Türkan, kapıyı dış surların en önemli taş kapılarından biri olarak tanımlıyor.
Kazıda neler bulundu?
Kapının taşları, temelleri ve önündeki ahşap köprünün ayakları; doğu ve batıda burçlarıyla birlikte sur duvarları ve önünde hendek bulunan bir sur yapısı ortaya çıkarıldı. Daha önce kapı çevresinde 7 demir gürz bulunmuştu.
Ne kadar sur duvarı ortaya çıkarıldı?
Müze Müdürü Türkan'ın verdiği bilgiye göre yaklaşık 195 metre uzunluğunda sur duvarı açığa çıkarıldı. Kapının temelinden itibaren yaklaşık 24-25 metre yüksekliğinde anıtsal bir yapı olduğu düşünülüyor.
Kazı nerede yapılıyor?
Çalışmalar Konya'nın Meram ilçesindeki Sahipata Mahallesi'nde, Sahib Ata ile Sırçalı Medrese arasındaki Larende bölgesinde sürüyor.
Kazıyı kimler yürütüyor?
“Konya Dış Kale Sur Hattı ve Larende Kapısı” adlı kazı, Konya Büyükşehir Belediyesi ile Meram Belediyesinin desteği ve Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle yürütülüyor.
Alan ziyarete açılacak mı?
Yetkililer surların ziyaret edilebilir hâle getirileceğini açıkladı; ancak açılış için henüz kesin bir tarih paylaşılmadı.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı: Konya'da tarihi Larende Kapısı ve sur duvarları gün yüzüne çıkarılıyor
- Sabah: Altay, “Larende kazısı Konya tarihine etki edecek bir keşif oldu”
- Habertürk (AA): Selçuklu kalesinin topuzları gün yüzüne çıkarıldı
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (Public domain).
