İnternet nasıl çalışır?
Bir web sayfası ekranına nasıl gelir? IP adreslerinden DNS'e, veri paketlerinden web'in doğuşuna interneti kısa kartlarla öğren.
- 11 / 8
Ağların ağı
İnternet tek bir dev bilgisayar ya da tek bir kablo değil. Britannica'nın tanımıyla bazen ağların ağı olarak anılan internet, dünyanın dört bir yanındaki farklı bilgisayar ağlarının birbirine bağlanmasını sağlayan bir sistem mimarisi. Evdeki modemin, okulunun ağı, bir şirketin sunucuları ve bir veri merkezi bu yapı sayesinde aynı büyük sistemin parçası olur. Bu yapı kitle iletişimini, medyayı ve ticareti kökten değiştirdi.
Kaynak: Britannica - 22 / 8
Her cihazın bir adresi var: IP
İnternette birine ulaşmak için bilgisayarına bir adres yazarsın: bir isim ya da bir sayı. Bilgisayarlar birbirini esas olarak sayılarla bulur. Her cihaza karşılık gelen bu sayı dizisine IP adresi denir. Adreslerin benzersiz olması şarttır, yoksa bilgisayarlar birbirini bulamaz. Bu benzersiz tanımlayıcıları dünya çapında 1998'de kurulan kâr amacı gütmeyen ICANN koordine eder; bu koordinasyon olmasa tek bir küresel internet olmazdı.
Kaynak: ICANN - 33 / 8
DNS: internetin adres defteri
Uzun sayı dizilerini akılda tutmak zordur. Alan adı sistemi, yani DNS, tam da bu yüzden var: harflerden oluşan bir adı belirli bir IP adresine bağlar. Örneğin ICANN'in sitesine 192.0.32.7 yazarak değil, icann.org yazarak ulaşırsın. Bu sistemin bir avantajı da bir alan adının tek bir bilgisayara bağlı kalmak zorunda olmamasıdır; ad ile IP adresi arasındaki bağlantı hızla değiştirilebilir.
Kaynak: ICANN - 44 / 8
Noktanın sağı ve solu
Bir alan adı noktanın iki yanındaki iki parçadan oluşur. Sağdaki com, net ya da org gibi kısma üst düzey alan adı denir. Her üst düzey alan adından bir kayıt kuruluşu sorumludur ve o uzantıyla biten tüm adların listesini tutar. Noktanın solundaki kısım ise senin kaydettirdiğin addır; web siteleri ve e-posta gibi hizmetler bu adla çalışır. Yani pacibu.com'da com uzantı, pacibu ise kayıtlı addır.
Kaynak: ICANN - 55 / 8
Veriler paketlere bölünerek yolculuk eder
Bir fotoğraf ya da mesaj gönderdiğinde veri tek parça hâlinde gitmez. Paket anahtarlama denen yöntemle büyük mesajlar paket adı verilen küçük ve yönetilebilir parçalara bölünür. Bu paketler, kullanılabilir herhangi bir hat üzerinden birbirinden bağımsız olarak hedefe ilerler. Hedefe ulaştıklarında yeniden birleştirilirler. Yani aynı mesajın parçaları aynı yoldan gitmek zorunda değildir.
Kaynak: Britannica - 66 / 8
Ortak dil: TCP/IP
Dünyanın dört bir yanındaki farklı ağların anlaşabilmesi için ortak kurallara, yani protokollere ihtiyaç vardır. İnternetin temel protokolleri Transmission Control Protocol/Internet Protocol, kısaca TCP/IP teknolojileridir. Britannica'ya göre bu teknolojileri Vinton Cerf ve Robert Kahn geliştirdi. Bu yüzden ikisi çoğu zaman internetin mucitleri olarak anılır. Bugün telefonundan bir siteye girdiğinde de bu temel kuralların üzerine kurulu bir sistemi kullanıyorsun.
Kaynak: Britannica - 77 / 8
Her şey 1969'da başladı: ARPANET
İnternetin atası ARPANET, ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı İleri Araştırma Projeleri Ajansı (ARPA) tarafından kuruldu. Britannica'ya göre ARPANET, ilk bilgisayardan bilgisayara ağ bağlantısını 29 Ekim 1969'da gerçekleştirdi. Bugün milyarlarca cihazı birbirine bağlayan küresel ağ, işte bu ilk bağlantının üzerine yıllar içinde kurulan teknolojilerle büyüdü.
Kaynak: Britannica - 88 / 8
İnternet ve web aynı şey değil
İnternet bilgisayar ağlarının bağlantısıdır; World Wide Web ise bu altyapı üzerinde çalışan bir bilgi paylaşım sistemidir. Web'i İngiliz bilim insanı Tim Berners-Lee, 1989'da CERN'de çalışırken icat etti. Amaç, dünyadaki üniversite ve enstitülerdeki bilim insanlarının otomatik olarak bilgi paylaşabilmesiydi. 30 Nisan 1993'te CERN, web yazılımını kamu malı yaptı. Bu karar, web'in herkese yayılmasının önünü açtı.
Kaynak: CERN
